FACTORS INFLUENCING LIFESTYLE MEDICINE-BASED HEALTH BEHAVIOR OF TYPE 2 DIABETIC PATIENTS IN SI SA KRABUE SUBDISTRICT, ONGKHARAK DISTRICT, NAKHON NAYOK PROVINCE.
Keywords:
Type 2 diabetes mellitus, Health behaviors, Lifestyle medicineAbstract
The purpose of this research was to study predisposing, enabling and reinforcing factors influencing the lifestyle medicine-based health behavior of type 2 diabetic patients in Si Sa Krabue Subdistrict, Ongkharak District, Nakhon Nayok Province. This research is Survey Research methods. The sample consists of 234 diabetic patients from a simple random sampling method. The questionnaire used as the primary research instrument covered 9 factors, predisposing, enabling, reinforcing, knowledge of healthcare, attitudes of healthcare, knowledge of healthcare policy, access to healthcare information, family’s support and public health officer's support. The reliability coefficients of these instruments were 0.95, 0.97, 0.95, 0.84, 0.83, 0.86, 0.86, 0.86 and 0.88, respectively. Data analysis was performed by descriptive statistics and inferential statistics: frequency, percentage, means, standard deviations, chi-square tests, pearson's correlation coefficients, and multiple regression analysis.
The predisposing factors related to knowledge of healthcare and attitudes of healthcare, overall, had average scores at a high level. The enabling factors related to knowledge of healthcare policy and access to healthcare information, overall, had average scores at a high level. The reinforcing factors related to family’s support and public health officer's support, overall, had average scores at a high level. The overall level of variables related to lifestyle medicine-based health behavior of type 2 diabetic patients was at the frequently practiced, with nutrition, restorative sleep, connectedness, stress management, physical activity, and risky substance avoidance ranking from the highest to the lowest mean, respectively. Hypothesis testing revealed that the level of education, knowledge of healthcare, attitudes of healthcare, knowledge of healthcare policy, and public health officer's support variables had a significant influence on the lifestyle medicine-based health behavior of type 2 diabetic patients in Si Sa Krabue Subdistrict, Ongkharak District, Nakhon Nayok Province. The level of education, knowledge of healthcare, and attitudes of healthcare variables could predict the lifestyle medicine-based health behavior of type 2 diabetic patients at 36 percent. The knowledge of healthcare policy and public health officer's support variables could predict the lifestyle medicine-based health behavior of type 2 diabetic patients at 37 and 49 percent, respectively.
References
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.). รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังและผลการดำเนินงานเวชศาสตร์วิถีชีวิต เขตสุขภาพที่ 4. นนทบุรี: สวรส.; 2568.
World Health Organization. Noncommunicable diseases fact sheet. Geneva: WHO; 2023.
วสันต์ จันทราทิตย์. สุขภาวะแบบองค์รวมกับการปฏิรูประบบสุขภาพไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สุขภาพ; 2567.
กระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568.
Kelly JT, Karlsen MC, Lianov L. Establishing the lifestyle medicine core competencies. Am J Lifestyle Med. 2019;13(4):346-50.
Trilk JL, Nelson AG, Briggs A, Muscato D. Including lifestyle medicine in undergraduate medical curricula. Am J Lifestyle Med. 2019;13(4):358-61.
ศูนย์จัดการความรู้และพัฒนาวิชาการเวชศาสตร์วิถีชีวิต. รายงานการพัฒนาหลักสูตรเวชศาสตร์วิถีชีวิตในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: ศูนย์จัดการความรู้ฯ; 2567.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครนายก. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC): จำนวนผู้ป่วยเบาหวานที่ขึ้นทะเบียนในเขตรับผิดชอบเขตสุขภาพที่ 4 ตำบลศีรษะกระบือ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก [Internet]. 2568 [cited 2026 Feb 17]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/0f23318497737af76b19e98304dbcec7
Yamane T. Statistics: An introductory analysis. 2nd ed. New York: Harper and Row; 1973.
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;140:1-55.
Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch. 1977;2:49-60.
Pearson K. Notes on regression and inheritance in the case of two parents. Proc R Soc Lond. 1895;58:240-242.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16(3):297-334.
Chawla SPS, Kaur S, Bharti A, Garg R, Kaur M, Soin D, et al. Impact of health education on knowledge, attitude, practices and glycemic control in type 2 diabetes mellitus. J Family Med Prim Care. 2019;8(1):261–5.
นเรศ ขำเจริญ, สุดารัตน์ สุดเขียว, อภิญญา ผันอักษร, วชากร นพนรินทร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2568;15(2):45–58.
Orozco-Beltrán D, et al. Digital health interventions and multidisciplinary care in type 2 diabetes management. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(8):1-14.
ดวงใจ พรหมพยัคฆ์, จิตรวรรณ แสนยศ, หทัยรัตน์ มากร, ยุวณีย์ จันทร์ส่ง. การเข้าถึงข้อมูลสุขภาพกับพฤติกรรมควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 2567;20(2):45-60.
ชัยยุทธ คลื่นแก้ว. บทบาทครอบครัวและเครือข่ายชุมชนต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยระบบสุขภาพ. 2566;17(3):112-126.
จงกล สุกิจจารักษ์. แรงสนับสนุนทางสังคมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการพยาบาลสาธารณสุข. 2567;38(1):77-89.
เกษม เวชสุทธานนท์. เวชศาสตร์วิถีชีวิตกับการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. วารสารการแพทย์ชุมชน. 2566;14(2):1-15.
กรกนก นาเครือ. ความรอบรู้สุขภาพกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามแนวเวชศาสตร์วิถีชีวิต. วารสารสุขศึกษา. 2567;47(1):23-38.
ปิยนาฏ แซ่ก๋ง. ความรอบรู้สุขภาพกับการควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2567;33(2):145-158.
ทวีป สมัครการไถ, อำนาจ ค้ายาดี. ผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้สุขภาพต่อระดับ HbA1c ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2568;41(1):59-72.
Gidudu J, et al. Health education and lifestyle modification among patients with type 2 diabetes mellitus. BMC Public Health. 2025; 25: 1-12.
หทัย ธาตุทำเล. ผลของกิจกรรมเวชศาสตร์วิถีชีวิตต่อดัชนีชี้วัดสุขภาพในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารส่งเสริมสุขภาพ. 2568;12(1):33-48.
กฤษฎา ศิริชัยสิทธิ์, ธนิสา อนุญาหงษ์. การประยุกต์เวชศาสตร์วิถีชีวิตในระบบบริการปฐมภูมิ. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข. 2567;29(3):201-215.
มยุรี คนยัง. บทบาทภาคีเครือข่ายต่อการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชน. วารสารสุขภาพภาคประชาชน. 2567;19(2):88-102.
