Model of enhancing health literacy and comprehension of health product surveillance among Village Health Volunteers in Lam Nong Saen Subdistrict, Nong Kung Si District, Kalasin Province.
Keywords:
health literacy, understanding, health product surveillance, village health volunteersAbstract
This study aimed to examine the health literacy and understanding of health product surveillance among Village Health Volunteers (VHVs), and to develop a model for enhancing these competencies among VHVs in Lam Nong Saen Subdistrict, Nong Kung Si District, Kalasin Province. The study employed an action research design, with data collection conducted over a 12-month period from January 2025 to September 2026. The sample consisted of 56 Village Health Volunteers from Lam Nong Saen Subdistrict, Nong Kung Si District, Kalasin Province. Data were collected using a questionnaire and analyzed through content analysis, as well as descriptive statistics (frequency, percentage, mean, and standard deviation) and inferential statistics (independent t-test and dependent t-test).
The study results indicate that, following the implementation of the intervention, the health literacy and understanding of health product surveillance among village health volunteers in Lam Nong Saen Subdistrict, Nong Kung Si District, Kalasin Province, reached the highest level—both overall and across individual dimensions. A comparison of these levels before and after the intervention reveals a statistically significant difference (p < .05) in both the overall scores and each specific dimension, with health literacy and the understanding of health product surveillance showing improvement following the intervention.
References
กระทรวงสาธารณสุข. (2561). ร้อยละของผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ได้รับการตรวจสอบได้มาตรฐานตามเกณฑ์ที่กำหนด. https://healthkpi.moph.go.th/kpi2/kpi-list/view/?id=765
พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510. (2510). ราชกิจจานุเบกษา.
พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522. (2522). ราชกิจจานุเบกษา.
พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535. (2535). ราชกิจจานุเบกษา.
พระราชบัญญัติเครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2551. (2551). ราชกิจจานุเบกษา.
พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558. (2558). ราชกิจจานุเบกษา.
พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา.
พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522. (2522, 4 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 96 ตอนที่ 72 ฉบับพิเศษ.
World Health Organization. (2002). The importance of pharmacovigilance: Safety monitoring of medicinal products. WHO.
วีรณัฐ ไชยคุณ พรสวรรค์ ไชยคุณ อนงรัก สุดงาม (2564). การพัฒนาระบบเฝ้าระวังความเสี่ยงด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อำเภอเปือยน้อย จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/249993
ศิริรัตน์ สัตย์มิตร รัตนาภรณ์ อาวิพันธ์ พักตร์วิภา สุวรรณพรหม (2568). กลไกการดำเนินงานของเครือข่ายและการมีส่วนร่วมของชุมชนในระบบการเฝ้าระวังยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพในชุมชน: กรณีศึกษาจังหวัดพะเยา จังหวัดเชียงราย และจังหวัดเชียงใหม่. วารสารเภสัชกรรมไทย. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/269704
World Health Organization. (1998). Health promotion glossary. WHO.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267. https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
Sørensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., & Brand, H. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12, 80. https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-80
Berkman, N. D., Sheridan, S. L., Donahue, K. E., Halpern, D. J., & Crotty, K. (2011). Low health literacy and health outcomes: An updated systematic review. Annals of Internal Medicine, 155(2), 97–107. https://doi.org/10.7326/0003-4819-155-2-201107190-00005
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. (2561). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: เข้าถึง เข้าใจ ไต่ถาม ตัดสินใจ ทำได้ บอกต่อ. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2566). กรม สบส. ชูแอป “SMART อสม.” เป็นนวัตกรรมเด่น ช่วยยกระดับการทำงาน อสม. กระทรวงสาธารณสุข. https://hss.moph.go.th/show_topic.php?id=5675
ธนัญญา บุญอิน หทัยกาญจน์ เชาวนพูนผล.(2566). การเฝ้าระวังและการรู้เท่าทันสื่อโฆษณายาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ผิดกฎหมายของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน: กรณีศึกษาอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน. วารสารเภสัชกรรมไทย. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/254923
วรธนัท สบายใจ, กุลวรรณ โสรัจจ์, จำลอง วงษ์ประเสริฐ (2561). ผลของโปรแกรมสุขศึกษาโดยประยุกต์ใช้กระบวนการกลุ่มต่อพฤติกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพของ อสม. จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 7(2). https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/download/170875/122883
Best, J. W., & Kahn, J. V. (1991). Research in education (6th ed.). Prentice-Hall.
มานิตย์ ทวีหันต์ พัฐเดช มกรารัตต์ พิทยาภรณ์ ซิมเมอร์มันน์.(2569). การพัฒนาศูนย์คุ้มครองผู้บริโภคและแจ้งเตือนภัยผลิตภัณฑ์สุขภาพระดับชุมชนในจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(2), 1337–1348. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/297586
ศูนย์เฝ้าระวังความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ. (2569, 6 พฤษภาคม). 22 - Good Pharmacovigilance Practice Thailand (GVP) {แนวปฏิบัติฯเบื้องต้น แบบสมัครใจ}. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. https://hpvcthai.fda.moph.go.th/guidelines/22-entrepreneur
วันชนะ วงษ์ชาชม ณัฐพล ผลโยน จินดานุช ผลโยน.(2567). การพัฒนาความรอบรู้และพฤติกรรมด้านยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ ชุมชนบ้านหัวดอน อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม โดยเครือข่ายบ้าน วัด โรงเรียน โรงพยาบาล. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม, 2(2 กรกฎาคม - ธันวาคม). สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/nkp/article/view/271475
เบญจวรรณ กิ่งมณี ณัฐภรณ์ สมบุตร สรชา งามทรัพย์.(2567). ผลการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุรินทร์. วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม, 9(6), 260–270. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/3544
