ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดร่วมกับการบริการพยาบาลทางไกลในการส่งเสริมภาวะเบาหวานสงบของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลศรีนคร จังหวัดสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • เกษรา แสงภูติ
  • ทรรศนีย์ บุญมั่น

คำสำคัญ:

โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด, การพยาบาลทางไกล, ภาวะเบาหวานสงบ, โรคเบาหวานชนิดที่ 2, พฤติกรรมสุขภาพ

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดร่วมกับการบริการพยาบาลทางไกลในการส่งเสริมภาวะเบาหวานสงบของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลศรีนคร จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 60 คน โดยแบ่งเป็น กลุ่มควบคุม 30 คน และกลุ่มทดลอง 30 คน เครื่องมือในการทดลอง ได้แก่ โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดที่เน้นการควบคุมอาหารและการออกกำลังกายร่วมกับการบริการพยาบาลทางไกล (Telenursing) ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมการให้ความรู้ การติดตามอาการ และการให้คำปรึกษาผ่านระบบทางไกล เครื่องมือเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภคอาหาร พฤติกรรมการออกกำลังกาย การวัดระดับน้ำตาลสะสมในเลือด และน้ำหนักตัว วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และIndependent t-test

ผลการศึกษาพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจาก 52.30±7.80 เป็น 68.20±6.50 คะแนน และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการออกกำลังกายของกลุ่มทดลองเพิ่มขึ้นจาก 42.80±6.50 เป็น 57.40±5.80 คะแนน และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) อย่างไรก็ตาม ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ของกลุ่มทดลองลดลงจาก กลุ่มทดลองมีระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ลดลงจาก 8.15±1.25 เป็น 7.85±1.20 เปอร์เซ็นต์ และมีน้ำหนักตัวลดลงจาก 78.50±8.60 เป็น 77.60±8.50 กิโลกรัม ซึ่งไม่แตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดร่วมกับการบริการพยาบาลทางไกลมีประสิทธิภาพสูงในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ดีในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ทั้งนี้ พยาบาลและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขควรนำรูปแบบการบริการพยาบาลทางไกลไปประยุกต์ใช้ในการติดตามและสนับสนุนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง โดยอาจพิจารณาการติดตามผลในระยะยาวเพื่อประเมินผลลัพธ์ทางคลินิกที่สำคัญต่อไป

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

กัญจนา ชูวารี และสรรเพชญ เรืองอร่าม. (2568). โปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองผ่านการพยาบาลทางไกลต่อพฤติกรรมสุขภาพและระดับน้ำตาลใน เลือดสะสมของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี. เข้าถึงได้จาก https://srth.moph.go.th/

ณกานต์ชญาน์ นววัชรินทร์, ภูมิธพัฒน์ มายุศิริ, เดือนเพ็ญ เคี่ยนบุ้น และพนัดดา นักดนตรี. (2567).

การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด เพื่อเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ โรงพยาบาลชุมชน จังหวัดชุมพร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน, 9(1), 298-307.

นฤมล สุทธินุ่น. (2567). ประสิทธิผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างเข้มงวด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ โรงพยาบาลกาญจนดิษฐ์. เข้าถึงได้จาก www.srth.go.th/home/research

นวลนิตย์ ไชยเพชร, อุดมศิลป์ แก้วกล่ำ, สิทธิพงษ์ สอนรัตน์ และยุวดี วิทยพันธ์. (2560). ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อ พฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยง โรคไม่ติดต่อเรื้อรังชุมชนโพหวาย ตำบลบางกุ้ง อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(2), 45-62.

นิยม ประโกสันตัง. (2567). ผลของการใช้รูปแบบการพยาบาลทางไกลกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 5(2), 100-111.

พิชามญชุ์ ภู่เจริญ. (2550). ประสิทธิผลของโปรแกรมการเพิ่มสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อควบคุมและป้องกันภาวะแทรกซ้อนในผู้สูงอายุที่มีภาวะความดันโลหิตสูง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยคริสเตียน.

ราชวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว. (2564). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. เข้าถึงได้จาก https://thaifammed.org/

โรงพยาบาลศรีนคร. (2568). รายงานผลการดำเนินงานและสถานการณ์โรคเบาหวาน อำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย ปีงบประมาณ 2568. สุโขทัย: โรงพยาบาลศรีนคร.

วิภาวัลย์ อรรณพพรชัย และชวภณ กิจหิรัญกุล. (2564). การประยุกต์ใช้ระบบการแพทย์ทางไกลเพื่อการพัฒนาคุณภาพการให้บริการทางการแพทย์ฉุกเฉินในพื้นที่ห่างไกลในชนบท. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(3), 294-305.

อวัตถา เหลืองอุดมชัย และนลินรัตน์ ชูจันทร์. (2561). ประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างเข้มงวดต่อระดับน้ำตาลในเลือดและดัชนีมวลกายในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดปลายคลองชุมศรี. วารสารพยาบาลศาสตร์, 31(2), 45-58.

Bloom B. (1975). Taronomy of Education Objective Handbook I. Cognitive Domain. New York: David Mckay.

Deerochanawong & Ferrario. (2013). Diabetes management in Thailand: A literature review of the burden, costs, and outcomes. Globalization and Health, 9, 11.

Rosenfeld Shoelson S. E., Lee, J. J., & Schauer, P. R L. (2022). Diabetes remission: Concept, criteria and clinical relevance. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 10(2), 122–134.

Sangthong R., Kessomboon, P., Chariyalertsak, S., Putwatana, P., & Taneepanichskul, S W. Aekplakorn. (2022). Prevalence and management of diabetes and metabolic risk factors in Thai adults: The national health examination survey 2022. Journal of Health Systems Research, 16(2), 123-135.

Schmidt Müller R., Kühn, T., & Pischke, C. R S. (2023). Barriers and facilitators for lifestyle interventions in type 2 diabetes: A qualitative study. BMC Endocrine Disorders, 23, 45.

Yoon Lee, J. H., Kim, J. W., Cho, J. H., Choi, Y. H., Ko, S. H., ... & Son, H. Y K. H. (2016). Epidemic obesity and type 2 diabetes in Asia. The Lancet, 368(9548), 1681–1688.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-11-2025

รูปแบบการอ้างอิง

แสงภูติ เ., & บุญมั่น ท. . . (2025). ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดร่วมกับการบริการพยาบาลทางไกลในการส่งเสริมภาวะเบาหวานสงบของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลศรีนคร จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 6(4), 40–65. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/scintc/article/view/5073