ผลของโปรแกรมการให้ความรู้เพื่อป้องกันการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ (Peritonitis) ในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง โรงพยาบาลสุโขทัย
คำสำคัญ:
โปรแกรมการให้ความรู้, ภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ, การล้างไตทางช่องท้อง, ทฤษฎีสมรรถนะแห่งตนบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ความรู้เพื่อป้องกันการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง โรงพยาบาลสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการรักษาด้วยการล้างไตทางช่องท้องมากกว่า 1 ปี จำนวน 34 ราย เครื่องมือในการทดลองได้แก่โปรแกรมการให้ความรู้ที่พัฒนาตามกรอบแนวคิดทฤษฎีสมรรถนะแห่งตนของแบนดูรา ระยะเวลา 6 สัปดาห์ ประกอบด้วย 4 กิจกรรมหลัก คือ การประเมินความรู้เบื้องต้น การให้ความรู้แบบบรรยาย สาธิต และสาธิตย้อนกลับ การให้สื่อและเอกสารสนับสนุน และการติดตามทางโทรศัพท์/แอปพลิเคชันไลน์ เครื่องมือเก็บข้อมูลได้แก่ แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินทักษะในการปฏิบัติตัว และแบบบันทึกการติดตามอุบัติการณ์ภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ McNemar test
ผลการศึกษาพบว่า หลังการทดลอง ผู้ป่วยมีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
จาก 10.15±2.34 เป็น 15.62±1.18 คะแนน (t=15.82, p<.001) คะแนนทักษะในการปฏิบัติตัวเพิ่มขึ้น
จาก 42.18±6.85 เป็น 58.26±3.42 คะแนน (t=18.73, p<.001) และอุบัติการณ์การเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบลดลงจากร้อยละ 23.5 เป็นร้อยละ 2.9 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (χ²=6.13, p=.013) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมการให้ความรู้ตามกรอบแนวคิดทฤษฎีสมรรถนะแห่งตนของแบนดูรามีประสิทธิภาพสูงในการส่งเสริมความรู้ ทักษะการปฏิบัติตัว และลดอุบัติการณ์การเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กมลทิพย์ วิจิตรสุนทรกุล. (2565). ระบาดวิทยาและการทบทวนมาตรการป้องกันโรคไตเรื้อรัง. นนทบุรี:
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค.
จุฑามาส พรมใจมั่น. (2563). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเองและการเกิดเยื่อบุช่องท้องอักเสบในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้อง. กรุงเทพฯ: วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่ มหาวิทยาลัยคริสเตียน .
ชนิดาภา อยู่พงษ์. (2566). ผลของการใช้โปรแกรมการจัดการตนเองต่อความรู้และการดูแลตนเอง ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้อง. เข้าถึงได้จาก https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/index.php?fn=detail&sid=230#posted
มงคล วารีย์, นภาลัย แสงโพธิ์, อัญญาณี ฮองต้น และชัญญาวีร์ ไชยวงศ์. (2568). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อสถานะสุขภาพ พฤติกรรมการจัดการตนเองและพฤติกรรมป้องกันเยื่อบุช่องท้องอักเสบกลับซ้ำของผู้ป่วยที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้อง. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา, 8(1), 25-37.
เวชระเบียนและสถิติ โรงพยาบาลสุโขทัย. (2567). รายงานสถิติผู้ป่วยที่ได้รับการบำบัดทดแทนไตด้วยการล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง (CAPD) ประจำปี พ.ศ. 2564–2567. สุโขทัย: โรงพยาบาลสุโขทัย .
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์การให้บริการบำบัดทดแทนไตในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
Bandura A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company. W. H. Freeman and Company.
Piraino B., Bernardini, J., Brown, E., Figueiredo, A., Johnson, D.W., Lye, W., et al. (2011). ISPD Position Statement on Reducing the Risks of Peritoneal Dialysis-Related Infections. Peritoneal Dialysis International. Journal of the International Society for Peritoneal Dialysis, 31, 614-630.
Bloom. (1975). Taxonomy of Education. New York: David McKay Company Inc.
Davis F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.
Htay H., Cho, Y., Pascoe, E. M., Darssan, D., Nadeau-Fredette, A. C., Hawley, C. M., & Johnson, D. W. (2017). Center effects and peritoneal dialysis peritonitis outcomes: Analysis of a national registry. American Journal of Kidney Diseases, 69(3), 377–385.
Li H., Jiang, Y. F., & Lin, C. C. (2016). Factors associated with self-management by people undergoing continuous ambulatory peritoneal dialysis: A descriptive study. International Journal of Nursing Studies, 54, 76–83.
Ghali L., et al. (2011). Effects of Fiber Weight Ratio, Structure and Fiber Modification onto Flexural Properties of Luffa-Polyester Composites. Advances in Materials Physics and Chemistry, 1, 78-85.
Troidle L., Gorban-Brennan, N., Kliger, A., & Finkelstein, F. O. (2012). Continuous peritoneal dialysis-associated peritonitis: A review and current concepts. Seminars in Dialysis, 25(4), 407–415.
Nessim S. J., Bargman, J. M., Jassal, S. V., Oliver, M. J., Austin, P. C., & Perl, J. (2013). The impact of transfer from hemodialysis on peritoneal dialysis technique survival. Peritoneal Dialysis International, 33(3), 297–305.
Liyanage T., Ninomiya, T., Jha, V., Neal, B., Patrice, H. M., Okpechi, I., … & Gallagher, M.. (2015). Worldwide access to treatment for end-stage kidney disease: A systematic review. The Lancet, 385(9981), 1975–1982.
Fan X., Huang, R., Wang, J., Ye, H., Guo, Q., & Yi, C. (2014). Self-efficacy and adherence to continuous ambulatory peritoneal dialysis in patients with end-stage renal disease. International Journal of Nursing Practice, 20(5), 505–512.
Cho Y., Johnson, D. W., & Badve, S. V. (2014). Impact of peritonitis on mortality in peritoneal dialysis patients: A systematic review. Clinical Journal of the American Society of Nephrology, 9(12), 2136–2143.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
