การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชจากยาเสพติดที่มีปัญหาก่อความรุนแรง อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

           การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชที่มีปัญหาสารเสพติดและพฤติกรรมรุนแรง ในบริบทอำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยเน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่าย ดำเนินการวิจัยตามกรอบแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart ซึ่งครอบคลุมกระบวนการวางแผน การปฏิบัติ การสังเกตการณ์ และการสะท้อนผล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ป่วยจิตเวชที่มีปัญหาสารเสพติดและผู้ดูแล จำนวนรวม 26 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินความเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรง (PVSS) แบบประเมินอาการทางจิต (BPRS) แบบประเมินความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย (8Q) แบบติดตามผลการดูแลในชุมชน และแบบประเมินภาระของผู้ดูแล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการเปรียบเทียบผลลัพธ์ก่อนและหลังการดำเนินการ

            ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการดูแลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ 1) ระบบการคัดกรองและประเมินความเสี่ยง 2) การบำบัดฟื้นฟูต่อเนื่องในชุมชน 3) การดำเนินงานโดยทีมสหวิชาชีพ 4) การบูรณาการภาคีเครือข่ายชุมชน และ 5) ระบบการติดตาม เฝ้าระวัง และการส่งต่อ ซึ่งองค์ประกอบทั้งหมดเชื่อมโยงกันเป็นระบบนิเวศการดูแลสุขภาพ ภายหลังการนำรูปแบบไปใช้ พบว่าผู้ป่วยมีระดับความเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรง อาการทางจิต และความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายลดลง ในขณะที่ผลลัพธ์การดูแลในชุมชนมีพัฒนาการที่ดีขึ้น และภาระในการดูแลของผู้ดูแลลดลง ข้อค้นพบจากการวิจัยแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชที่มีปัญหาสารเสพติดและเสี่ยงต่อความรุนแรงในการนำไปประยุกต์ใช้ระดับชุมชน ภายใต้ระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ โดยอาศัยกลไกการบูรณาการระหว่างทีมสหวิชาชีพและเครือข่ายชุมชน เพื่อส่งเสริมความต่อเนื่องและความยั่งยืนในการดูแลระยะยาว