ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่ตำบลปลายพระยา อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่

บุปผา ทองศักดิ์

ผู้แต่ง

บุปผา ทองศักดิ์ โรงพยาบาลปลายพระยา อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่

คำสำคัญ:

โรคไข้เลือดออก, ความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก, เจตคติเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก, พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่ตำบลปลายพระยา อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนในพื้นที่ตำบลปลายพระยา จำนวน 377 คน คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Krejcie and Morgan และสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ 1) ปัจจัยส่วนบุคคล 2) ความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก 3) เจตคติเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก และ 4) พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า ความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่ตำบลปลายพระยา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีความสัมพันธ์ในระดับสูง (r = .570, p < .001) และเจตคติเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีความสัมพันธ์ในระดับสูงมาก (r = .885, p < .001) ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมความรู้และเจตคติที่ถูกต้องแก่ประชาชนในพื้นที่ เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกอย่างต่อเนื่อง อันจะนำไปสู่การดำเนินงานที่ยั่งยืน โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคีเครือข่าย และประชาชนในชุมชน

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์. (2559). แนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคไข้เลือดออกเดงกี ฉบับเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษามหาราชินี. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.

กรมควบคุมโรค. (2567). สถานการณ์โรคไข้เลือดออกในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2567. https://ddc.moph.go.th/brc/

news.php?news=36533&deptcode=brc&news_views=3731

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2562). โรคไข้เลือดออก. สืบค้น 15 มกราคม 2567, จาก https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=44

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2566). การคาดการณ์สถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ. 2566.

กวีวัฒน์ โพธิ์ศรีทอง. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในอำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1).

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. (2566ก). ยอดผู้ป่วยไข้เลือดออกปี 2566. https://www.tropmedhospital.com

/knowledge/54126.html

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. (2566ข). รายงานสถานการณ์เฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก.

กรุงเทพธุรกิจ. (2564). สาธารณสุข. https://www.bangkokbiznews.com/social/966870

ชัยยศ ยงค์เจริญชัย. (2564). ไข้เลือดออก: นักวิจัยไทยผู้ร่วมพัฒนาวัคซีนไข้เลือดออกตัวแรกของโลกเสนอรัฐเร่งจัดซื้อวัคซีน. BBC News ไทย. https://www.bbc.com/thai/thailand-57479000

ดอกแก้ว ตามเดช. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ตำบลป่าแฝก อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 10(2).

บุญประจักษ์ จันทร์วิน และคณะ. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนวัยทำงาน อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการ, 7(4), 72–86.

ปรีชา สุวรรณทอง. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเสม็ด อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 16(3).

พิชัย พวงสด. (2563). ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเขตอำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นอร์ทเทิร์น, 1(3).

วฤณนา วิเศษไพฑูรย์. (2565). การศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตพื้นที่ชุมชนบ้านแสงวิมาน ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา, 9(1).

วิษณุ อนิลบล. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อที่นำโดยยุงลายของประชาชน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 26(2).

ศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลงที่ 5.3 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. (2566). ความรู้ทั่วไปโรคไข้เลือดออก. สืบค้น 15 มกราคม 2567, จาก http://odpc5.ddc.moph.go.th/groups/vbdc53/index.php/2017-07-11-12-55-58

ศุภลักษณ์ ธนาโรจน์. (2568). ความรู้ เจตคติ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตัวและควบคุมโรคไข้เลือดออกของนักศึกษาและบุคลากรในวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 5(1).

สำนักสื่อสารความเสี่ยงฯ กรมควบคุมโรค. (2565). สถานการณ์โรคไข้เลือดออก. สืบค้น 15 มกราคม 2567, จาก https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=25454&deptcode=brc&news_views=2565

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอปลายพระยา. (2567). รายงานสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออก ปีงบประมาณ 2565–2567.

สุรพล สิริปิยานนท์. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) อำเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 4(8), 85–103.

สุรัสวดี สีหราช. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในชุมชนพื้นที่แขวงวัดโสมนัส เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกริก].