ความสัมพันธ์ของค่าดัชนีไตรกลีเซอไรด์-กลูโคส (Triglyceride-Glucose Index : TyG-Index)และค่าน้ำตาลสะสมในเลือด ( Hb A1c ) ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลศรีสะเกษ

อุไรวัลย์   ทองปัญญา

ผู้แต่ง

อุไรวัลย์ ทองปัญญา โรงพยาบาลศรีสะเกษ

คำสำคัญ:

ดัชนีไตรกลีเซอไรด์–กลูโคส, ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด, เบาหวานชนิดที่ 2, ความสามารถในการจำแนก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างดัชนีไตรกลีเซอไรด์–กลูโคส (TyG Index) กับระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c) และประเมินความสามารถของ TyG Index ในการจำแนกผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มี HbA1c ≥7% เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางโดยใช้ข้อมูลย้อนหลังจากฐานข้อมูลบริการโรงพยาบาลศรีสะเกษ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2567 ถึงวันที่ 30 กันยายน 2568 กลุ่มตัวอย่างจำนวน 519 คน ใช้ข้อมูลผู้ป่วยคนละหนึ่งรายการตรวจ คำนวณ TyG Index จากระดับไตรกลีเซอไรด์และน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบสเปียร์แมน การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณโดยปรับอายุ เพศ และดัชนีมวลกาย และการวิเคราะห์โค้ง ROC โดยเลือกจุดตัดจากค่า Youden index สูงสุด

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิงร้อยละ 57.03 อายุเฉลี่ย 59.40±11.85 ปี มีค่า TyG Index เฉลี่ย 9.14±0.65 และค่ามัธยฐาน HbA1c เท่ากับ 7.40% (ควอไทล์ที่ 1–3: 6.50–8.90%) ผู้ป่วยมี HbA1c ≥7% ร้อยละ 61.27 TyG Index มีความสัมพันธ์ทางบวกกับ HbA1c (rₛ=0.470; 95% CI: 0.392–0.540; p<0.001) และยังคงมีความสัมพันธ์หลังปรับตัวแปรร่วม (B=1.687; 95% CI: 1.336–2.039; p<0.001) โดยแบบจำลองมีค่า R² เท่ากับ 0.235 พื้นที่ใต้โค้ง ROC เท่ากับ 0.695 (95% CI: 0.650–0.741) จุดตัด TyG Index ≥9.2223 มีความไวร้อยละ 52.83 ความจำเพาะร้อยละ 80.10 ค่าทำนายผลบวกร้อยละ 80.77 และค่าทำนายผลลบร้อยละ 51.77 TyG Index มีความสัมพันธ์ทางบวกกับ HbA1c หลังปรับอายุ เพศ และดัชนีมวลกาย แต่มีข้อจำกัดด้านความไวในการจำแนกผู้ป่วยที่มี HbA1c ≥7% จึงอาจใช้เป็นข้อมูลประกอบการประเมินผู้ป่วยร่วมกับ HbA1c และข้อมูลทางคลินิก

เอกสารอ้างอิง

จตุภูมิ นีละศรี, และอรพิมล ธนภูวนนท์. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อระดับน้ำตาลสะสม HbA1c ในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 2 โรงพยาบาลท่ายาง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี. วารสารแพทย์เขต 4-5, 39(4), 714–728. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/reg45/article/view/248764

ชนินท์ ประคองยศ, ธิติกร บุญญารัตนานุสรณ์, พสิษฐ์ คำมูล, ชินภัทร์ บังคมเนตร, และปัณณพร เลิศรังสรรค์. (2567). การเปรียบเทียบดัชนีไตรกลีเซอไรด์กลูโคส และอัตราส่วนไตรกลีเซอไรด์เอชดีแอล ในการวินิจฉัยการเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารควบคุมโรค, 50(4), 655–663. https://doi.org/10.14456/dcj.2024.53

พรชัย อนิวรรตธีระ. (2566). การศึกษาความสัมพันธ์ของค่าดัชนีไตรกลีเซอไรด์-กลูโคส และค่าระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารควบคุมโรค, 49(2), 379–388. https://doi.org/10.14456/dcj.2023.32

ยุทธชัย ผันแกน. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานประเภทที่ 2 โรงพยาบาลหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร, 44(1), 89–97. https://thaidj.org/index.php/CMJ/article/view/15288

American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2024). 6. Glycemic goals and hypoglycemia: Standards of care in diabetes—2024. Diabetes Care, 47(Supplement_1), S111–S125. https://doi.org/10.2337/dc24-S006

Babic, N., Valjevac, A., Zaciragic, A., Avdagic, N., Zukic, S., & Hasic, S. (2019). The triglyceride/HDL ratio and triglyceride glucose index as predictors of glycemic control in patients with diabetes mellitus type 2. Medical Archives, 73(3), 163–168. https://doi.org/10.5455/medarh.2019.73.163-168

Guerrero-Romero, F., Simental-Mendía, L. E., González-Ortiz, M., Martínez-Abundis, E., Ramos-Zavala, M. G., Hernández-González, S. O., Jacques-Camarena, O., & Rodríguez-Morán, M. (2010). The product of triglycerides and glucose, a simple measure of insulin sensitivity. Comparison with the euglycemic-hyperinsulinemic clamp. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 95(7), 3347–3351. https://doi.org/10.1210/jc.2010-0288

International Diabetes Federation. (2021). IDF diabetes atlas (10th ed.). https://diabetesatlas.org/idfawp/resource-files/2021/07/IDF_Atlas_10th_Edition_2021.pdf

Sánchez-García, A., Rodríguez-Gutiérrez, R., Mancillas-Adame, L., González-Nava, V., Díaz González-Colmenero, A., Solis, R. C., Álvarez-Villalobos, N. A., & González-González, J. G. (2020). Diagnostic accuracy of the triglyceride and glucose index for insulin resistance: A systematic review. International Journal of Endocrinology, 2020, Article 4678526. https://doi.org/10.1155/2020/4678526

Selvi, N. M. K., Nandhini, S., Sakthivadivel, V., Lokesh, S., Srinivasan, A. R., & Sumathi, S. (2021). Association of triglyceride–glucose index (TyG index) with HbA1c and insulin resistance in type 2 diabetes mellitus. Maedica, 16(3), 375–381. https://doi.org/10.26574/maedica.2021.16.3.375