ประสบการณ์ของพยาบาลในการจัดการเพื่อส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศภาคใต้
คำสำคัญ:
ประสบการณ์พยาบาล, การจัดการ, การส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ, ภาคใต้, วิจัยเชิงคุณภาพบทคัดย่อ
การส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศต้องทำงานร่วมกันหลายภาคส่วนและต้องปฏิบัติงานอย่างบูรณาการ งานวิจัยเชิงคุณภาพนี้ ศึกษาประสบการณ์ของพยาบาลในการจัดการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศในภาคใต้ ผู้ให้ข้อมูล 25 คน เป็นพยาบาลในภาคใต้ที่มีประสบการณ์ในการจัดการเพื่อส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศอย่างน้อย 1 ครั้ง เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก ตามแนวคำถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์ ถึง มีนาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหาตามแนวทางของโคไลซี่ การวิจัยพบว่าประสบการณ์การจัดการเพื่อการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศในภาคใต้ของพยาบาลมี 4 ประเด็นหลัก 11 ประเด็นย่อย ได้แก่ (ก) การจัดการทรัพยากร ประกอบด้วย (1) การจัดการบุคลากร (2) การจัดการอุปกรณ์ ยา และเวชภัณฑ์ และ (3) การจัดการอากาศยานและพื้นที่ขึ้นลง 2) การจัดการเวลา ประกอบด้วย (1) การทำงานเป็นทีมเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนลำเลียง (2) การประสานงานอย่างรวดเร็ว ชัดเจน และเป็นปัจจุบัน และ (3) การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยแบบไร้รอยต่อ (3) การจัดการความปลอดภัยบนอากาศยาน ประกอบด้วย (1) การจัดการความปลอดภัยผู้ป่วย (ข) การจัดการความปลอดภัยญาติ (ค) การจัดการความปลอดภัยบุคลากร และ (ง) การจัดการข้อมูล ประกอบด้วย (1) การจัดการข้อมูลผู้ป่วยและ (2) การจัดการข้อมูลการบิน ผลการวิจัยนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับผู้บริหารการพยาบาลเพื่อการจัดบริการที่บูรณาการ รวมถึงการบริหารจัดการอัตรากำลัง และพัฒนาสมรรถนะบุคลากรพยาบาลที่เกี่ยวข้องกับการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศในพื้นที่ภาคใต้
เอกสารอ้างอิง
กัญญา วังศรี. การบริการการแพทย์ฉุกเฉินในประเทศไทย The EMS system in Thailand. ศรีนครินทรเวชสาร. 2556;28(4):69-73.
บุญฤทธิ์ คำทิพย์, กรองกาญจน์ สุธรรม. คู่มือแนวทางปฏิบัติการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ เขตบริการสุขภาพที่ 1. เชียงใหม่: เชียงใหม่พิมพ์นิยม; 2561.
กนกพร สุคำวัง, กานดา จันทร์แย้ม. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลในการส่งต่อผู้ป่วยวิกฤตทางอากาศ. วารสารพยาบาลทหารบก 2556;14(1):19-26.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. แผนหลักการแพทย์ฉุกเฉิน ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2565-2570 [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 4 ส.ค. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://www.niems.go.th/1/Ebook/Detail/16665?group=79
ศูนย์สั่งการจังหวัดสุราษฎร์ธานี. รายงานปัญหาและอุปสรรคในการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ. สุราษฎร์ธานี: ศูนย์สั่งการจังหวัดสุราษฎร์ธานี; 2567.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. รายงานสถิติการลำเลียงผู้ป่วยฉุกเฉินทางอากาศ สุขภาพที่ 11 และ 12. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ; 2567.
พรพิไล นิยมถิ่น, อารี ชีวเกษมสุข, วันเพ็ญ ภิญโญภาสกุล. การพัฒนารูปแบบการสื่อสารในการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชด่านซังหวัดเลย. J Nurs Health Care 2560;35(1):46-54.
สุจิตรา อื้อเฟื้อ. การพัฒนาระบบส่งต่อผู้ป่วยสู่หน่วยบริการระดับปฐมภูมิเพื่อการดูแลต่อเนื่อง [โครงการ CQI. กรุงเทพมหานคร: โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2566.
กมลทิพย์ แซ่เล้า, ธานินทร์โลเกศกระวี, สมจินตนา เอี่ยมสรรพางค์, บรรณาธิการ. การปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล interfaculty patient transfer.กรุงเทพมหานคร: อัลทิเมทพริ้นติ้ง; 2557.
Schweitzer M, Gilpin L, Frampton S. Nurse decision-making in air medical transport: a case study approach. Air Med J 2011;30(2):61-7.
วาสิทธิ์ นงนุช, วิศิษฎ์ ทองคำ, วัชระ เอี่ยมรัศมีกุล. การพัฒนาคุณภาพระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล โรงพยาบาลเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2560; 10(2):49-57.
อัจฉริยะ แพงมา, ณญาดา เผือกขำ, บรรณาธิการ. คู่มือแนวทางการปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินด้วยอากาศยาน พ.ศ. 2557. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: ปัญญมิตรการพิมพ์; 2560.
Phakdeesettakul P, Niyom R, Wongprasert W. Key factors influencing effective patient referral systems in provincial hospitals. J Health Syst Res 2020;14(1):45-56.
Ratnayake B, Johnston ANB, Brown H. Air medical retrieval and aeromedical crew safety: a literature review. Air Med J 2019;38(1):3-7.
บุณยอร ทีมภิญญา. การพยาบาลผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบหัวใจและหลอดเลือดระหว่างการลำเลียงทางอากาศ. วารสารพยาบาลตำรวจ 2557;6(2):265-74.
กิตติยา มหาวิริโยทัย, เกษร เกษมสุข, ภัทรมน ทับสูงเนิน.บทบาทพยาบาลในการลำเลียงทางอากาศ: กรณีศึกษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2556;17:3.
World Health Organization. Referral systems: a summary of key processes to guide health system strengthening. Geneva: World Health Organization; 2010.
Holleran RS. Air and surface patient transport: principles and practice. St Louis: Mosby; 2002.
Jaynes MS, Clark DA, Kravitz RJ. Communication and documentation: Legal safeguards in air medical transport. J Leg Nurse Consult 2013;24(1):20-6.
World Health Organization. Emergency care systems framework. Geneva: World Health Organization; 2019.
International Civil Aviation Organization. Operation of aircraft, Part III: international operations - helicopters. Montreal: International Civil Aviation Organization;2020
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.