การพัฒนาโปรแกรมการสอนการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน ภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันที่สอดคล้องกับวิถีมุสลิม ในบริบทพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ กรณีศึกษานักเรียนมัธยมปลาย โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม สังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดยะลา
คำสำคัญ:
การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน, วิถีมุสลิม, สามจังหวัดชายแดนภาคใต้บทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาโปรแกรมการสอนการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานในภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันที่สอดคล้องกับวิถีมุสลิมในบริบทสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ (2) เปรียบเทียบระดับความรู้ก่อนและหลังการเรียนของนักเรียนมัธยมปลาย (3) ประเมินทักษะการช่วยฟื้นคืนชีพภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม และ (4) ประเมินความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อโปรแกรม การวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ (1) ระยะพัฒนาโปรแกรม โดยใช้วิธีการกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิแบบเจาะจง 5 คน จากสาขาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน การแพทย์ฉุกเฉิน การศึกษา และศาสนาอิสลาม เพื่อร่วมพัฒนาแผนการสอนและเนื้อหา และ (2) ระยะทดลองใช้โปรแกรมกับนักเรียน ม.4-ม.6 จากโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามในอำเภอเมืองยะลา จำนวน 35 คน โดยสุ่มจากโรงเรียนที่เข้าเกณฑ์ เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แผนการสอน สื่อการเรียนรู้ แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินทักษะ และแบบประเมินความพึงพอใจ ผลการวิจัยพบว่า (1) โปรแกรมประกอบด้วยแผนการสอน 4 ครั้ง ๆ ละ 1 ชั่วโมง ครอบคลุมเนื้อหาทางการแพทย์และหลักศาสนาอิสลาม (2) ความรู้หลังเรียนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) (3) ทักษะอยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 97.25) สูงกว่าเกณฑ์ ≥70% อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) และ (4) ความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด (mean=4.68, SD=0.554) สรุปว่าโปรแกรมนี้มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับบริบทวัฒนธรรมและศาสนาในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้
เอกสารอ้างอิง
American Heart Association. 2025 American Heart Association guidelines for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care [Internet]. 2025 [cited 2026 May 16]. Available from: https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 20 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: http://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2023/11/Hstatistic65.pdf
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังและการเสียชีวิต จังหวัดยะลา พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 21 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: http://ylo.moph.go.th/chronic/rep_serv_old-death.php
มนต์สันต์ เล็กเจริญวงศ์. แนวทางการพัฒนาการฝึกอบรมการช่วยฟื้นคืนชีพเบื้องต้นในทหารกองประจำการ [เอกสารวิจัยส่วนบุคคลหลักสูตรเสนาธิการทหาร รุ่นที่ 64]. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยเสนาธิการทหาร สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ; 2566. 48 หน้า.
ธนาภรณ์ แสงสว่าง, วีระวัฒน์ เธียรประธาน, ไชยพร ยุกเซ็น. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการช่วยฟื้นคืนชีพผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล ภายในแผนกฉุกเฉิน โรงพยาบาลหนองคาย. วารสารฉุกเฉินการแพทย์แห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 20 เม.ย. 2569];2(1):28-36. แหล่งข้อมูล: https://doi.org/10.14456/jemst.2022.3
กษมณฑ์ อร่ามวาณิชย์, ยุวเรศมคฐ์ สิทธิชาญบัญชา, พรรณวิไล ตั้งกุลพาณิชย์, จารุพล ตวงศิริทรัพย์. ผลจากการเรียนรู้เรื่องการช่วยฟื้นคืนชีพในเรียนระดับประถมศึกษา (โครงการรามาน้อย). รามาธิบดีเวชสาร [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [สืบค้นเมื่อ 20 เม.ย. 2569];42(1):29-35. แหล่งข้อมูล: https://doi.org/10.33165/rmj.2019.42.1.132460
Al-Sharif M. Islamic guidelines on medical ethics: addressing the concerns of healthcare practices in Muslim societies. Journal of Islamic Ethics 2020;5(2):145-60.
ทศณพ โดยมาก. การดำรงอัตลักษณ์ของคนเชื้อสายมลายูในชุมชนมุสลิมเพชรบุรีซอย 7 เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปสาสตรบัณฑิต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 25 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: [suspicious link removed]
เสริมศักดิ์ กิจสุขุม. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ยาของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชาวไทยมุสลิม ในเขตพื้นที่ตำบลบึงศาล อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 23 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: https://nayok.moph.go.th/web/wp-content/uploads/2023/01/บทความเผยแพร่ในวารสาร-เสริมศักดิ์.pdf
สุใบด๊ะ อารีหทัยรัตน์. การส่งเสริมการปฏิบัติการพยาบาลตามวิถีอิสลามตามประสบการณ์ของหัวหน้าหอผู้ป่วยในโรงพยาบาลชุมชนสามจังหวัดชายแดนใต้ [สารนิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 20 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: http://kb.psu.ac.th/server/api/core/bitstreams/35c230ff-715d-4427-a2d9-b289805d90f6/content
สุกัญญา วรรณศรี, สืบสัน ตันตลานุกูล, กิตติพร เนาว์สุวรรณ. เปรียบเทียบผลการสอนการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานระหว่างโปรแกรมการสอนอย่างละเอียดกับการสอนโดยใช้วิดีโอประกอบในนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายจังหวัดน่าน. วารสารโรงพยาบาลแพร่ [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 25 เม.ย. 2569];27(2):77-85. แหล่งข้อมูล: https://thaidj.org/index.php/jpph/article/download/10461/9236/15958
ศศิธร ตันติเอกรัตน์. ประสิทธิผลของโปรแกรมการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานต่อความรู้ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และทักษะการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 17 เม.ย. 2569];4(2):136-47. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pck/article/view/249226/169892
มูฮำหมัด อัซซลมาดีย์. นวัตกรรมการบริหารวิชาการโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามตามแนวคิดคุณลักษณะเยาวชนมุสลิมสำหรับสังคมโลกอนาคต [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566.
อภิรมย์ เลื่ยนเครือ, อารญา โถวรุ่งเรือง, ปุณยารัตน์หัตถกี, ปราณี เสนีย์, ปริญญา แก้วสงค์, อุดมศักดิ์ ศิริหนองหว้า. ผลของโปรแกรมการสอนการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานต่อความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานในนักเรียนประถมศึกษาโรงเรียนวัดดวงแข. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 20 เม.ย. 2569];33(1):149-66. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dc/article/view/262762
Bonwell CC, Eison JA. Active learning: creating excitement in the classroom. Washington DC: George Washington University School of Education and Human Development; 1991.
Vygotsky LS. Mind in society: the development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press; 1978.
Yamane T. Statistics, an introductory analysis. 2nd Ed. New York: Harper and Row; 1967.
เพ็ญพักตร์ ไชยสงเมือง, ชัจชัคเณค์ แพรขาว. ผลของโปรแกรมสอนการช่วยเหลือขั้นพื้นฐานภาวะหัวใจหยุดเต้นต่อความรู้และทักษะของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนมัธยมประจำจังหวัดแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 25 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: http://gsbooks.gs.kku.ac.th/60/nigrc2017/pdf/MMO16.pdf
กล้วยไม้ ธิพรพรรณ, อนุสรณ์ อุระ, ธวัชชัย ทัศนิยม. โครงการการพัฒนาการสอนด้วยโปรแกรมการช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐานโดยครูต่อนักเรียน ตำบลโคกสี และตำบลหนองตูม อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. เชียงใหม่: สยามพิมพ์นานา; 2565.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
