การประเมินผลสัมฤทธิ์ของพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551: สถานการณ์ ปัญหา และแนวทางการพัฒนา

ผู้แต่ง

  • ปริญญา ศรีบุญสม สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
  • รชยา เกียรติจิรโชติ สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
  • สติธร ธนานิธิโชติ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • วิชุดา สาธิตพร สำนักนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • จิราวุฒิ จิตจักร สำนักงานเขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร

คำสำคัญ:

ระบบการแพทย์ฉุกเฉิน, การประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย, สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ สภาพปัญหา และความท้าทายจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551 และประเมินผลสัมฤทธิ์ของการบังคับใช้กฎหมายดังกล่าว ว่าสามารถบรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้หรือไม่ รวมทั้งจัดทำข้อเสนอแนะและแนวทางในการปรับปรุงหรือแก้ไขกฎหมายให้สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทยในปัจจุบัน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพประกอบกับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณจากฐานข้อมูลของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ได้แก่ ดัชนีประเมินสมรรถนะของระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ข้อมูลการรับรู้และความพึงพอใจของประชาชน รวมทั้งการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียผ่านการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็น การอภิปรายกลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการศึกษาพบว่า นับตั้งแต่บังคับใช้กฎหมายในปี พ.ศ. 2551 ระบบการแพทย์ฉุกเฉินมีพัฒนาการที่มีนัยสำคัญ ทั้งในด้านจำนวนผู้ป่วยฉุกเฉินที่ใช้บริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 62 ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา และอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยฉุกเฉินวิกฤตมากกว่าร้อยละ 93 อย่างไรก็ดี ยังคงมีความท้าทายสำคัญ ได้แก่ ความครอบคลุมของหน่วยปฏิบัติการในระดับตำบล งบประมาณของกองทุนการแพทย์ฉุกเฉินที่ไม่เพียงพอ และความซับซ้อนของกฎหมายลำดับรอง งานวิจัยนี้จึงเสนอแนะยุทธศาสตร์ระยะ 1, 3, 5 และ 10 ปีงบประมาณ เพื่อยกระดับการแพทย์ฉุกเฉินให้สอดคล้องกับสถานการณ์และบริบทของประเทศไทย

เอกสารอ้างอิง

Nakahara S, Ichikawa M, Thammasitboon S, Chadbunchachai W, Yokota J. A Thailand case study based on quantitative assessment: does a national lead agency make a difference in pre-hospital care development in middle income countries? Scand J Trauma Resusc Emerg Med. 2014;22:75.

พระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 125, ตอนที่ 44 ก (ลงวันที่ 6 มีนาคม 2551).

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. คำอธิบายพระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทำร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 2562. [ม.ป.ท.]: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา; 2562.

OECD. Regulatory performance: Ex post evaluation of regulatory policies. Paris: OECD Publishing; 2003.

Denzin NK. The research act: A theoretical introduction to sociological methods. 3rd ed. Englewood Cliffs: Prentice Hall; 1989.

OECD. Regulatory Policy and Governance. Paris: OECD Publishing; 2011.

OECD. Ex-post assessment of regulation. Paris: OECD Publishing; 2018.

Molloy S, Mousmouti M, Vrieze FD. Sunset Clauses and Post-Legislative Scrutiny [Internet]. Westminster Foundation for Democracy; 2022.

สุรจิต สุนทรธรรม. การจัดระบบการแพทย์ฉุกเฉินตามเจตนารมณ์ฯ [อินเทอร์เน็ต]. 2552.

National Highway Traffic Safety Administration. EMS Agenda for the Future. Washington DC: US DOT; 1996.

Apiratwarakul K, Tiamkao S, Bhudhisawasdi V, Cheung LW, Ienghong K. Fifteen years of sustainable development in EMS under the Emergency Medicine Act of Thailand. Open Access Maced J Med Sci. 2022.

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. รายงานสถานการณ์สมรรถนะฯ PEPSI ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566

ไพบูลย์ สุริยะวงศ์ไพศาล, สัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์, พินทุสร เหมพิสุทธิ์, บุณยวีร์ เอื้อศิริวรรณ, อังสุมาลี ผลภาค, อาณัติ วรรณศรี, และคณะ. การรวบรวมองค์ความรู้และถอดบทเรียนรูปแบบการบริหารจัดการระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ระดับพื้นที่. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ; 2556.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ศรีบุญสม ป, เกียรติจิรโชติ ร, ธนานิธิโชติ ส, สาธิตพร ว, จิตจักร จ. การประเมินผลสัมฤทธิ์ของพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2551: สถานการณ์ ปัญหา และแนวทางการพัฒนา. Jemst-01JHS [อินเทอร์เน็ต]. 25 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 25 มิถุนายน 2026];6(1):87-9. available at: https://he03.tci-thaijo.org/index.php/Jemst-01JHS/article/view/4891

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ