ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองโดยใช้ระบบติดตามทางไกลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c) ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลสามชัย จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

            การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองโดยใช้ระบบติดตามทางไกลต่อความรู้ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน พฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ โรงพยาบาลสามชัย จังหวัดกาฬสินธุ์ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 90 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 45 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมเป็นเวลา 12 สัปดาห์ร่วมกับการดูแลตามปกติ ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือเก็บข้อมูลประกอบด้วยแบบทดสอบความรู้ แบบประเมินการรับรู้สมรรถนะแห่งตน แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง และแบบบันทึกระดับฮีโมโกลบินเอเอวันซี (HbA1c) มีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามสามฉบับเท่ากับ 0.82, 0.91 และ 0.89 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา paired-samples t test และ independent-samples t test

            ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน และพฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มขึ้น และมีระดับ HbA1c ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงระหว่างกลุ่ม พบว่ากลุ่มทดลองมีการรับรู้สมรรถนะแห่งตนเพิ่มขึ้นมากกว่า 0.27 คะแนน (95% CI: 0.12–0.42; p<.001) มีพฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มขึ้นมากกว่า 6.40 จุดร้อยละ (95% CI: 1.87–10.92; p=.006) และมีการเปลี่ยนแปลงของระดับ HbA1c แตกต่างจากกลุ่มเปรียบเทียบ −0.34 จุดร้อยละ (95% CI: −0.62 ถึง −0.06; p=.019) ส่วนคะแนนความรู้ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=.093) โปรแกรมดังกล่าวจึงอาจช่วยส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน พฤติกรรมการดูแลตนเอง และการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ได้