ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการควบคุมความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเตา จังหวัดตรัง

Kittimet Saikuea

Authors

Kittimet Saikuea โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเตา อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง

Keywords:

Health Belief Model, Blood Pressure Control, Hypertensive Patients, Perceived Barriers

Abstract

This cross-sectional research aimed to study the levels of health beliefs and factors influencing blood pressure control among hypertensive patients in the service area of Nai Tao Subdistrict Health Promoting Hospital, Trang Province. The sample consisted of 200 registered patients. Data collection tools included a general information questionnaire, a health belief model questionnaire (Cronbach's alpha = 0.86), and a blood pressure record form. Data were analyzed using descriptive statistics and logistic regression.

The results revealed that the majority of the participants were female (76.50%), with an average age of 60.37 years, primarily engaged in agriculture (78.50%), and 67.00% were unable to control their blood pressure levels. Overall health beliefs were at a high level (Mean = 3.85, S.D. = 0.51), with perceived susceptibility having the highest mean score (Mean = 4.31), while perceived barriers had the lowest (Mean = 3.27). Multivariate analysis identified two factors significantly influencing blood pressure control: 1) high perceived severity of the disease (Adjusted OR = 10.66, 95% CI: 7.15-22.03, p < 0.001) and 2) moderate and high perceived barriers to behavioral practices (Adjusted OR = 5.17 and 6.66, respectively, p < 0.001). These findings reflect that success in disease control does not depend solely on knowledge but is directly related to the awareness of severity and barriers in daily practice. The research suggests that health promoting hospitals should adapt health education models to emphasize clear visualizations of complications to raise awareness, alongside providing individual counseling to identify lifestyle-congruent strategies for reducing barriers to enhance sustainable disease control efficiency.

References

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2566). รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2566. กรมควบคุมโรค.

เกวรินทร์ สีสด, จินตนา แวัชรสินธุ์, และ ปิยะมาศ กล่ำเอม. (2567). ผลของโปรแกรมแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมความคุมความดันโลหิต ในผู้ป่วยสูงอายุโรคความดันโลหิตสูง อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 18(3), 882–895.

จุฬาศิกาญจน์ ใหม่แย้ม, ธวัลรัตน์ ศิริธรรม, จรินทร์ทิพย์ บุญชด, และ อรชนก ชูเอียด. (2566). การประยุกต์ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ในกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสาธารณสุข, 1(3), 16–27.

ชื่นกมล สิทธิยอดยิ่ง. (2565). แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมความดันโลหิตได้ โรงพยาบาลนภาลัย จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 2(2), 46–60.

นันทยา นนเลาพล. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมสุขภาพและระดับความดันโลหิตของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลโพนสวรรค์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน, 9(4), 575–584.

มงคล การุณงามพรรณ, อัชฌา ชื่นบุญ, และ ศรัญญู พงศ์ประเสริฐสิน. (2565). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันความดันโลหิตสูงตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ ของนักศึกษาระดับปริญญาตรีในสถาบันอุดมศึกษาคาทอลิกในประเทศไทย. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ, 8(1), 104–120.

Becker, M. H. (1974). The health belief model and personal health behavior. Health Education Monographs, 2(4), 324–473.

Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Prentice Hall.

Khammathit, A., Duangpaeng, S., & Kotnara, I. (2021). Factors predicting self-care behaviors among patients with uncontrolled essential hypertension in rural areas of Northeast Thailand. Journal of The Royal Thai Army Nurses, 22(3), 393–402.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Simkhada, R., Acharya, B., & Shrestha, B. (2020). Health belief model and medication adherence in hypertension: A systematic review of literature. Journal of Advanced Nursing, 76(10), 2530–2545.

World Health Organization. (2023). Global report on hypertension: The race against a silent killer. World Health Organization.

Yue, P., Hu, C., Wang, Y., & Wu, Y. (2021). Health belief model-based evaluation of the factors associated with hypertension control behaviors in community residents. Annals of Palliative Medicine, 10(2), 1696–1704.