A Study of Factors related to self–care behavior of diabetic patients at the Primary Care Cluster Clinic of Chaloem Phrakiat 60th Anniversary Nawaminthrachini Sub-district Health Promoting Hospital, Krabi Province
Keywords:
Perceived Health Behaviors, Self-Care Behaviors, Patients with DiabetesAbstract
This study employed a cross-sectional analytical research design. The objectives were to examine the level of perceived diabetes-related health behaviors, the level of self-care behaviors, and the relationship between perceived diabetes-related behaviors and self-care behaviors among patients with diabetes receiving services at the Family Doctor Clinic of Chaloem Phrakiat 60 Phansa Nawaminthrachini Health Center, Krabi Province. The sample consisted of 176 patients with diabetes selected through multistage sampling. The research instrument was a questionnaire divided into three sections: general information, perceived diabetes-related health behaviors, and self-care behaviors of patients with diabetes. Data were analyzed using descriptive statistics, including frequency, percentage, mean, and standard deviation, and inferential statistics using Pearson’s correlation coefficient.
The results revealed that the overall level of perceived diabetes-related behaviors was high, with a mean score of 3.76 (SD = 1.06), whereas the overall level of self-care health behaviors was moderate, with a mean score of 3.58 (SD = 1.05). Overall perceived diabetes-related behaviors had a low positive relationship with self-care behaviors at a statistically significant level (r = 0.376, p-value < 0.001). In particular, perceived severity of the disease had a moderate positive relationship with self-care behaviors, while perceived benefits of health behaviors had a low positive relationship. Therefore, health service units should apply the findings of this study to promote patients’ perceived severity of diabetes and perceived benefits of health behaviors in order to enhance appropriate self-care behaviors among patients with diabetes.
References
กาญจนา ปัญญาเพ็ชร์. (2565). การพัฒนารูปแบบการดูแลตนเองตามแนวคิดการดูแลตนเองและการกำกับตนเอง เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
กฤษณา คำลอยฟ้า. (2554). ศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลแก้งสนามนาง อำเภอแก้งสนามนาง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา, 17(1), 17–30.
กรมควบคุมโรค. (2568). สถานการณ์เบาหวาน. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2568, จาก https://ddc.moph.go.th/brc/index.php
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2558). คู่มือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในคลินิก NCD คุณภาพ. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงสาธารณสุข กรมควบคุมโรค สำนักงานโรคไม่ติดต่อ. (2558). คู่มือประเมินการดำเนินงานคลินิก NCD คุณภาพ ปีงบประมาณ 2558.
กลุ่มงานควบคุมโรคไม่ติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกระบี่. (2568). รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2568. กลุ่มเทคโนโลยีระบาดวิทยาและมาตรการชุมชน กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2564). อุบัติการณ์โรคเบาหวานในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2564, จาก https://ddc.moph.go.th/brc/index.php
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2566). โรคเบาหวาน. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2567, จาก http://www.thaincd.com/2016/media-detail.php?id=14530&tid=&gid=1-015-009
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2545). คู่มือการดำเนินงานสุขศึกษาเพื่อการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ. กระทรวงสาธารณสุข.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2558). การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม: การจัดการความเครียดสำหรับวัยทำงาน.
ดวงดาว ปิงสุแสน. (2555). พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานในตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].
ปัทมา วิเศษ. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนาแล ตำบลเสาภา อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช [การศึกษาอิสระสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
ปิ่นรุ้ง สุขเวศม์ และชัญณัชชา บุญรัตน์. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านพุหวาย อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสุขภาพสตรอง แอนด์ เฮลที้, 1(3), 19–33.
เพียงฟ้า เกิดรักษ์. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลคลองท่อม จังหวัดกระบี่ [การศึกษาอิสระสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
ลัญฉศักดิ์ อรรฆยากร. (2565). การดูแลสุขภาพกายและใจให้สมดุล. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2567, จาก https://www.manarom.com/blog/Balance_mind_and_body.html
วิรยุทธ สนธิเมือง. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานในกลุ่มชาวเลอูรักลาโว้ย อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร, 5(2).
ศิริจันทร์. (2022). พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่มาใช้บริการโรงพยาบาลดอนตูม จังหวัดนครปฐม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 6(2), 1–13.
ศูนย์อนามัยที่ 11. (2566). ผู้ป่วยใน 1. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2567, จาก https://hpc11.go.th/web60/
cluster_ward64/?p=252
สถาบันวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน. (2550). ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับเบาหวาน (พิมพ์ครั้งที่ 1). โคขยันมีเดียทีม.
สมเกียรติ โพธิสัตย์ และคณะ. (2566). โรคเบาหวาน (Diabetes mellitus). โรงพยาบาลราชวิถี.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. (2560). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2560. ร่มเย็น มีเดีย.
สาคร นันทโกวัฒน์, และนิลภา จิระรัตนวรรณะ. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านบางอ้อ อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 10(1).
สุกัญญา ฤทธิรัตน์. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความพึงพอใจของผู้ป่วยโรคเบาหวานหรือโรคความดันโลหิตสูงในการใช้บริการคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางดี อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง [การศึกษาอิสระสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
สุภัทร ชุประดิษฐ์. (2554). กลุ่มงานพัฒนาเทคโนโลยีการสื่อสารและการรณรงค์ด้านสุขภาพ. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2554, จาก http://eduhealth.moph.go.th/indextechno.htm
สุมนตรา ปาไหน. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานในคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านคลองยาง อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ [การศึกษาอิสระสาธารณสุข
ศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
สุรเดช สำราญจิตต์. (2565). เอกสารประกอบการบรรยาย PHA 6303 พฤติกรรมทางสาธารณสุข. คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สุวิพรรณ มาปู่. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในหน่วยบริการปฐมภูมิโรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 17 อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 8(1).
สุธีรา บุญแต้ม และคณะ. (2566). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสุขศึกษา, 36(1).
สุพัตรา สิทธิวัง. (2560). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพและระดับความดันโลหิตของผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].
สันติ ธรรมชาติ. (2545). สุขภาพจิตในการทำงาน พฤติกรรมสุขภาพ และความพึงพอใจในงานของผู้บริหารธนาคารออมสิน สำนักงานใหญ่ [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].
อมรรัตน์ สุวรรณลาภ และคณะ. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ตามหลักธรรมานามัย สถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี บางขันแตก อำเภอเมืองฯ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยปทุมธานี, 4(1).
อนุสรา กันทาอ้าย. (2555). การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของเด็กด้อยโอกาส จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่].
American Diabetes Association. (2019). Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care.
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Prentice Hall.
Centers for Disease Control and Prevention. (2011). National diabetes fact sheet: General information and national estimates on diabetes in the United States. U.S. Department of Health and Human Services.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Laghari, M., et al. (2019). Contact screening and risk factors for TB among the household contact of children with active TB: A way to find source case and new TB cases. BMC Public Health. https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-019-7597-0
Likert, R. (1967). The method of constructing an attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Attitude theory and measurement (pp. 90–95). Wiley & Son.
Orem, D. E. (2001). Nursing: Concepts of practice (6th ed.). Mosby. https://www.researchgate.net/
publication/242589574_Nursing_Concepts_of_Practice
Palank, C. L. (1991). Determinants of health-promotive behavior: A review of current research. Nursing Clinics of North America, 26, 815–832.
Pender, N. J. (1996). Health promotion in nursing practice (3rd ed.). Appleton & Lange.
Rowinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2, 49–60.
Wiersma, W., & Jurs, S. G. (2009). Research methods in education: An introduction (9th ed.). Pearson.
World Health Organization. (2022). Global tuberculosis control: Surveillance, planning, financing report. World Health Organization.
World Health Organization. (2022). WHO guideline on self-care interventions for health and well-being. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240052192
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
