ระบบการดูแลผู้ป่วยก่อนถึงโรงพยาบาลและการคัดแยกผู้ป่วย

บทคัดย่อ

การดูแลผู้ป่วยก่อนถึงโรงพยาบาลและระบบคัดแยกผู้ป่วยเป็นองค์ประกอบสำคัญของบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (EMS) ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการรอดชีวิตและผลลัพธ์ของผู้ป่วย แม้จะมีความก้าวหน้าในการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานและขั้นสูง (BLS, ALS) รวมถึงการใช้ยารักษา แต่ยังคงพบความเหลื่อมล้ำในการดำเนินงาน โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียและประเทศไทย การทบทวนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ประเมินประสิทธิผลของการดูแลก่อนถึงโรงพยาบาลต่อผลลัพธ์และอัตราการเสียชีวิต (2) เปรียบเทียบความแม่นยำ ประสิทธิภาพ และการใช้ทรัพยากรของระบบคัดแยกผู้ป่วย และ (3) วิเคราะห์ความท้าทายและทิศทางในอนาคต โดยเน้นบริบทของไทยและเอเชีย ดำเนินการทบทวนอย่างเป็นระบบตามแนวทาง PRISMA 2020 จากวรรณกรรมภาษาไทยและอังกฤษที่ตีพิมพ์ระหว่างปี 2000-2024 โดยใช้เครื่องมือประเมินคุณภาพมาตรฐาน ผลการศึกษาแสดงว่า การช่วยชีวิตโดยการใช้ AED และการควบคุมเลือดออกช่วยเพิ่มอัตรารอดชีวิต การให้ยา เช่น แอสไพรินและกรดทราเนซามิก มีส่วนลดการเสียชีวิต ส่วน ALS เช่น การจัดการทางเดินหายใจและการให้ยาละลายลิ่มเลือด ช่วยปรับปรุงผลลัพธ์แต่ต้องอาศัยความพร้อมของระบบ ระบบคัดแยกผู้ป่วยหลากหลายแบบมีจุดเด่นต่างกัน ทั้งแบบใช้สัญญาณชีพหรือแบบผสมผสาน นวัตกรรมเทคโนโลยี เช่น เทเลเมติซีน AI และอุปกรณ์ สวมใส่ เริ่มมีบทบาทแต่ยังใช้อย่างจำกัด ในประเทศไทย แม้ EMS มีความก้าวหน้า แต่ยังประสบปัญหาด้านทรัพยากรและความเหลื่อมล้ำระหว่างพื้นที่ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน บุคลากร และการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง