ประสิทธิผลของรูปแบบทางการพยาบาลต่อผลลัพธ์ทางคลินิกและสมรรถนะพยาบาลในการดูแล ผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน:การทบทวนอย่างเป็นระบบ

จินตนันท์  สิทธิประชาราษฎร์; กิตติพงษ์  สอนล้อม; พรรณี บัญชรหัตถกิจ

ผู้แต่ง

จินตนันท์ สิทธิประชาราษฎร์ งานบริการผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลสระบุรี
กิตติพงษ์ สอนล้อม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พรรณี บัญชรหัตถกิจ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์จังหวัดปทุมธานี

คำสำคัญ:

กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน, รูปแบบการพยาบาล, ห้องฉุกเฉิน, ประสิทธิผล, ระยะเวลาการรักษา, การทบทวนอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์หลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับประสิทธิผลของรูปแบบการแทรกแซงทางการพยาบาลที่มีโครงสร้างต่อผลลัพธ์ทางคลินิกและสมรรถนะพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (acute myocardial infarction: AMI) การสืบค้นวรรณกรรมอย่างเป็นระบบดำเนินการระหว่างเดือนกันยายน 2025 ถึงพฤศจิกายน 2025 ตามแนวทาง PRISMA 2020 โดยใช้ฐานข้อมูล PubMed, CINAHL, Scopus, ThaiJo/TCI และ Google Scholar ควบคู่กับการประเมินคุณภาพงานวิจัยด้วยเครื่องมือของ Heller จากงานวิจัยที่ผ่านเกณฑ์รวม 11 เรื่อง พบว่า แนวปฏิบัติทางการพยาบาลที่มีโครงสร้าง รวมถึงระบบบริการทางด่วน (fast track) มีประสิทธิผลสูงในการลดเวลาการรักษาที่สำคัญ ได้แก่ door-to-ECG และ door-to-needle/PCI ในขณะเดียวกัน โปรแกรมพัฒนาสมรรถนะพยาบาลและการกำกับดูแลทางคลินิกมีส่วนสำคัญในการเพิ่มความรู้ ทักษะ และความมั่นใจของพยาบาล ส่งผลทางอ้อมต่อการตัดสินใจที่รวดเร็วและแม่นยำ ผลการทบทวนยืนยันความจำเป็นของการบูรณาการการพัฒนาระบบและการพัฒนาบุคลากรควบคู่กันเพื่อปรับปรุงคุณภาพการดูแลผู้ป่วย AMI/STEMI ในห้องฉุกเฉิน

เอกสารอ้างอิง

Motadayen M, Feizollahzadeh H, Taban MR, Dehganneghad J. Time to treatment delay and clinical indicators in patients with ST-segment elevation myocardial infarction: a descriptive cross-sectional study. J Caring Sci 2024;13(4):286-93.

Gopinath B, Kumar A, Sah R, Bhoi S, Jamshed N, Ekka M, et al. Strengthening emergency care systems to improve patient care for ST-elevation myocardial infarction (STEMI) at a high-volume tertiary care centre in India. BMJ Open Qual 2022;11(Suppl 1):e001764.

Sax DR, Warton EM, Mark DG, Reed ME. Emergency department triage accuracy and delays in care for highrisk conditions. JAMA Netw Open 2025;8(5):e258498. doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.8498.

Winkler V, Meisinger C, Heier M, Becher H. Myocardial infarction incidence and ischemic heart disease mortality: overall and trend results in repatriates, Germany. Eur J Public Health 2014;24(1):127-33.

Zègre-Hemsey JK, Wong E, Crandell J, Rosamond W, Chronowski K, Ronn K, et al. Patient-reported symptoms of acute coronary syndrome in the prehospital period in a prospective study: implications for emergency nurse triage, diagnosis, and clinical outcomes. J Emerg Nurs 2025;51(6):1070-83.

ผจงจิต สุวรรณศรี. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลคัดกรองผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน โรงพยาบาลคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2567;9(1):729-35.

ศิริพร สีสันต์, เรณู วิรุณพันธ์, ณัฏฐ์ศิกา ใคร่ครวญ, พีระนันท์ จีระยิ่งมงคล. การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด ST-elevation myocardial infarction (STEMI) เครือข่ายการพยาบาลในจังหวัดกาญจนบุรี. วารสารการบริหารจัดการและนวัตกรรมท้องถิ่น 2566;5(2):346-62.

สุนีย์ กรองทอง, ศศิธร กระจายกลาง, นงลักษณ์ สุรศร, สุนันญา พรหมตวง. พัฒนารูปแบบบริการทางด่วนผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ 2561;33(1):45-60.

ราตรี หะนุรัตน์. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรู้และทักษะการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน โรงพยาบาลสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2567;9(4):552-8.

ศิริวรรณ วิชาสังห์, วรรณชนก จันทชุม. ผลของโปรแกรมการนิเทศทางคลินิกต่อสมรรถนะของพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิดเอสทียกสูง. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลสกลนคร 2566;28(1):62-7.

Page MJ, McKenzie JE, Bossuyt PM, Boutron I, Hoffmann TC, Mulrow CD, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ 2021;372:n71. doi:10.1136/bmj.n71.

Shokraneh F. PICO framework: two decades of variation and application. F1000Res 2019;8:1419.

Heller RF, Verma A, Gemmell I, Harrison R, Hart J, Edwards R. Critical appraisal for public health: a new checklist. Public Health 2008;122(1):92-8.

บุษดี ขันมะจันทร์. การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน แผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลนาคู จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566;8(3):1105-13.

บงกชกร ตันติกุลวัฒนกิจ. การพัฒนารูปแบบการดูแลและส่งต่อผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (STEMI) โรงพยาบาลวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม 2567;9(18):41-53.

ชัญญา ศรีจันทร์, รัชนีกร แสงมะณี. การพัฒนารูปแบบการจัดการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน โรงพยาบาลรัตนวาปี จังหวัดหนองคาย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(1):586-95.

กัญญารัตน์ กองแก้ว, ทัศนีย์ แดขุนทด, อุไรวรรณ ศรีดามา. การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการสวนหัวใจผ่านหลอดเลือดแดงเรเดียล. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลสกลนคร 2567;26(3):96-106.

Wang L, Hao X, Zou W, Zhang D, Huo H. Optimizing the effects of a comprehensive emergency nursing model on rescued patients with acute myocardial infarction in the cardiology department. Altern Ther Health Med 2024;AT10716.

Lesaine E, Miganeh-Hadi S, Borg M, Cetran L, Saillour-Glénisson F, Pradeau C, et al. Optimizing prehospital ST-segment elevation myocardial infarction pathways, medical dispatch types and acute management times: a French regional registry study. Arch Cardiovasc Dis 2025;S1875-2136(25)00310-9. Online ahead of print.