ประสิทธิผลของรูปแบบทางการพยาบาลต่อผลลัพธ์ทางคลินิกและสมรรถนะพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน: การทบทวนอย่างเป็นระบบ

จินตนันท์  สิทธิประชาราษฎร์; กิตติพงษ์  สอนล้อม; พรรณี บัญชรหัตถกิจ

ผู้แต่ง

จินตนันท์ สิทธิประชาราษฎร์ งานบริการผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลสระบุรี
กิตติพงษ์ สอนล้อม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พรรณี บัญชรหัตถกิจ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์จังหวัดปทุมธานี

คำสำคัญ:

กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน, รูปแบบการพยาบาล, ห้องฉุกเฉิน, ประสิทธิผล, ระยะเวลาการรักษา, การทบทวนอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์หลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับประสิทธิผลของรูปแบบการแทรกแซงทางการพยาบาลที่มีโครงสร้างต่อผลลัพธ์ทางคลินิกและสมรรถนะพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Acute Myocardial Infarction: AMI) การสืบค้นวรรณกรรมอย่างเป็นระบบดำเนินการระหว่างเดือนกันยายน 2025 ถึงพฤศจิกายน 2025 ตามแนวทาง PRISMA 2020 โดยใช้ฐานข้อมูล PubMed, CINAHL, Scopus, ThaiJo/TCI และ Google Scholar ควบคู่กับการประเมินคุณภาพงานวิจัยด้วยเครื่องมือของ Heller จากงานวิจัยที่ผ่านเกณฑ์รวม 11 เรื่อง พบว่า แนวปฏิบัติทางการพยาบาลที่มีโครงสร้าง รวมถึงระบบบริการทางด่วน (Fast Track) มีประสิทธิผลสูงในการลดเวลาการรักษาที่สำคัญ ได้แก่ Door-to-ECG และ Door-to-Needle/PCI ในขณะเดียวกัน โปรแกรมพัฒนาสมรรถนะพยาบาลและการกำกับดูแลทางคลินิกมีส่วนสำคัญในการเพิ่มความรู้ ทักษะ และความมั่นใจของพยาบาล ส่งผลทางอ้อมต่อการตัดสินใจที่รวดเร็วและแม่นยำ ผลการทบทวนยืนยันความจำเป็นของการบูรณาการการพัฒนาระบบและการพัฒนาบุคลากรควบคู่กันเพื่อปรับปรุงคุณภาพการดูแลผู้ป่วย AMI/STEMI ในห้องฉุกเฉิน

เอกสารอ้างอิง

Motadayen M, Feizollahzadeh H, Taban MR, Dehganneghad J. Time to treatment delay and clinical indicators in patients with ST-segment elevation myocardial infarction: a descriptive cross-sectional study. J Caring Sci. 2024;13(4):286.

Winkler V, Meisinger C, Heier M, Becher H. Myocardial infarction incidence and ischemic heart disease mortality: overall and trend results in repatriates, Germany. Eur J Public Health. 2014;24(1):127-33.

Tantikulwattanagit B. Action research on the development of a STEMI care and referral model at Wapi Pathum Hospital [master’s thesis]. 2024.

Khanmachan B. Development of nursing guidelines for patients with acute coronary syndrome at Nakhun Hospital [research report]. 2023.

Page MJ, McKenzie JE, Bossuyt PM, Boutron I, Hoffmann TC, Mulrow CD, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ. 2021;372:n71. doi:10.1136/bmj.n71.

Heller RF, Verma A, Gemmell I, Harrison R, Hart J, Edwards R. Critical appraisal for public health: a new checklist. Public Health. 2008;122(1):92-8. doi:10.1016/j.puhe.2007.04.012.

Shokraneh F. PICO framework: two decades of variation and application [version 1; not peer reviewed]. F1000Res. 2019;8:1419. doi:10.7490/f1000research.1117334.1.

Srichan C, Sangmanee R. การวิจัยเชิงปฏิบัติการรูปแบบการจัดการดูแลผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ณ โรงพยาบาลหนองคาย [in Thai]. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุขเขตสุขภาพที่ 8. 2566.

Gopinath B, Kumar A, Sah R, Bhoi S, Jamshed N, Ekka M, et al. Strengthening emergency care systems to improve patient care for ST-elevation myocardial infarction (STEMI) at a high-volume tertiary care centre in India. BMJ Open Qual. 2022;11(Suppl 1):e001764.

Kongkaew K, et al. ประสิทธิผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการสวนหัวใจผ่านหลอดเลือดแดงเรเดียลต่ออัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อน [in Thai]. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2566.

Lesaine A, et al. Mistriage rates and emergency department length of stay in STEMI patients: a multicentre retrospective study in France. Eur Heart J. 2025.

Phachongchit S. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลคัดกรองผู้ป่วย AMI เพื่อลดอัตราการเสียชีวิตและเวลาในการตรวจ ECG [in Thai]. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2567.

Hanurat R. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรู้และทักษะต่อสมรรถนะและความพึงพอใจของพยาบาลในการดูแลผู้ป่วย AMI [in Thai]. วารสารการพยาบาล. 2567.

Sax D, et al. The impact of ED crowding on diagnostic delay for time-sensitive conditions (SAH, AD, STEMI). Acad Emerg Med. 2025.

Wichasung S, Janthachum W. The effect of clinical supervision program on professional nurses' competency in caring for STEMI patients [in Thai]. วารสารสุขภาพและการพยาบาล. 2568.

Seesant S, et al. การพัฒนารูปแบบ Fast Track: Take CCare model สำหรับผู้ป่วย STEMI ในเครือข่ายโรงพยาบาลกาญจนบุรี [in Thai]. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566.

Krongthong S, et al. ประสิทธิผลของรูปแบบบริการทางด่วนผู้ป่วย STEMI ต่อเวลาการรักษาและอัตราการเสียชีวิต [in Thai]. วารสารสาธารณสุข. 2566.

Wang L, et al. Evaluation of a comprehensive emergency nursing model on the rescue time and effectiveness of treatment for AMI patients. Int J Nurs Stud. 2024.

Zègre-Hemsey JK, et al. Patient-reported symptoms and adverse events in prehospital care for suspected acute coronary syndrome. Prehosp Emerg Care. 2025.