ระดับความรุนแรงของการเกิดอุบัติเหตุในรถจักรยานยนต์สัมพันธ์กับปริมาตรความจุของกระบอกสูบ

ศุภกร นราดุลย์

ผู้แต่ง

ศุภกร นราดุลย์ สถาบันเวชศาสตร์ป้องกันศึกษา กรมควบคุมโรค

คำสำคัญ:

ระดับความรุนแรง, , อุบัติเหตุ, , รถจักรยานยนต์,, ความจุของกระบอกสูบ

บทคัดย่อ

บทนำ: องค์การอนามัยโลก รายงานว่าประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในระดับสูงเมื่อเปรียบเทียบในระดับโลก ดังนั้น การทำความเข้าใจสาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดอุบัติเหตุทางถนนจึงมีความสำคัญ เนื่องจากสามารถใช้เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบาย การออกมาตรการด้านความปลอดภัยทางถนน และการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การลดความสูญเสียจากอุบัติเหตุในอนาคต

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความรุนแรง และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดอุบัติเหตุในรถที่มีปริมาตรความจุของกระบอกสูบที่แตกต่างกัน รวมถึงปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุ

วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงพรรณนา (Cross-Sectional Study) โดยใช้ข้อมูลผู้บาดเจ็บจากการอุบัติเหตุทางถนนโดยใช้รถจักรยานยนต์เป็นพาหนะหลักในการเดินทาง ในจังหวัดภูเก็ต ในปี พ.ศ. 2564 – 2566

ผลการศึกษา: ปริมาตรกระบอกสูบมากกว่า 150 cc การไม่สวมหมวกกันน็อค ความเร็วในการขับขี่มากกว่า 90 กม./ชม. มีความสัมพันธ์กับการมี AIS score สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเฉพาะการไม่สวมหมวกกันน็อคซึ่งมีความเสี่ยงสูงที่สุด การไม่สวมหมวกกันน็อค มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) นอกจากนี้ ความเร็วในการขับขี่ตั้งแต่ 90 กม./ชม. ขึ้นไป และ การขับขี่บนถนนหลัก ก็มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุอย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน (p = 0.02 และ p = 0.01 ตามลำดับ) ในด้านความรุนแรงของการบาดเจ็บ โดยความรุนแรงของอุบัติเหตุมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับค่า ISS อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.01) โดยพบว่าทุกๆ ระดับความรุนแรงของอุบัติเหตุที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้ค่า ISS เฉลี่ยสูงขึ้น 1 คะแนน

สรุปผลการศึกษา: ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การไม่สวมหมวกกันน็อค และการขับขี่ด้วยความเร็วสูง ประกอบกับปัจจัยเฉพาะด้าน เช่น สภาพยางรถที่ไม่สมบูรณ์และแสงสว่างบนถนนที่ไม่เพียงพอ เป็นปัจจัยสำคัญที่สัมพันธ์โดยตรงกับความรุนแรงของการบาดเจ็บ (AIS score) สิ่งที่ทำให้การศึกษานี้โดดเด่นและแตกต่างจากงานวิจัยในอดีต คือการวิเคราะห์ร่วมกับปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมเฉพาะถิ่น (Local environment) ซึ่งพบว่ามีนัยสำคัญ ดังนั้นมาตรการเชิงรุกที่ควบคู่ไปกับการปรับปรุงสภาพทางกายภาพของถนนจึงเป็นแนวทางที่ช่วยลดอุบัติเหตุได้ตรงจุดกว่าการรณรงค์เพียงอย่างเดียว

เอกสารอ้างอิง

กัณวีร์ กนิษฐ์พงศ์. (2562). โครงการวิจัยเพื่อเมืองไทยไร้อุบัติเหตุ. https://www.autospinn.com/2019/08/in-depth-accident-investigation-in-thailand-57492

พงษ์สิทธิ บุญรักษา, พิรัชฎา มุสิกะพงศ์, ทัดขวัญ มธุรชน, และรักษา ศิวาพรรักษ์. (2555). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุจากการขับรถจักรยานยนต์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี [รายงานการวิจัย]. https://core.ac.uk/download/pdf/70944286.pdf

ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนน. (ม.ป.ป.). ข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนในรอบ 24 ชั่วโมง จังหวัดภูเก็ต. https://www.thairsc.com/province/83

Champahom, T., Wisutwattanasak, P., Chanpariyavatevong, K., Laddawan, N., Jomnonkwao, S., & Ratanavaraha, V. (2022). Factors affecting severity of motorcycle accidents on Thailand’s arterial roads: Multiple correspondence analysis and ordered logistic regression approaches. IATSS Research, 46(1), 101–111. https://doi.org/10.1016/j.iatssr.2021.10.003

Chantanavong, P., & Saleh, W. (2018). Investigation of factors affecting motorized two-wheel vehicle accident severity on Thailand national highways. Injury Prevention, 24(Suppl. 2), A64. https://doi.org/10.1136/injuryprevention-2018-safety.998

Department of Land Transport. (2021). Transport statistics report 2020. Transport Statistics Group. https://web.dlt.go.th/statistics

Ditsuwan, V., Veerman, L. J., Barendregt, J. J., Bertram, M., & Vos, T. (2011). The national burden of road traffic injuries in Thailand. Population Health Metrics, 9, Article 2. https://doi.org/10.1186/1478-7954-9-2

Division of Non-Communicable Diseases, Department of Disease Control. (2020). Annual report 2019. Aksorn Graphic and Design.

George, Y., & Athanasios, A. (2017). Critical factors of motorcycle accidents in Greece. European Transport, 63, 1–13.

Haasper, C., Otte, D., Stübig, T., Knobloch, K., Probst, C., Regel, G., & Krettek, C. (2010). Injury severity in motorcycle accidents: A retrospective analysis of 179 patients. Journal of Trauma Management & Outcomes, 4, Article 7. https://doi.org/10.1186/1752-2897-4-7

Jiwattanakulpaisarn, P., Kanitpong, K., Ponboon, S., Boontob, N., Aniwattakulchai, P., & Samranjit, S. (2013). Does law enforcement awareness affect motorcycle helmet use? Evidence from urban cities in Thailand. Global Health Promotion, 20(3), 14–24. https://doi.org/10.1177/1757975913499030

Langley, J., Mullin, B., Jackson, R., & Norton, R. (2000). Motorcycle engine size and risk of moderate to fatal injury from a motorcycle crash. Accident Analysis & Prevention, 32(5), 659–663. https://doi.org/10.1016/S0001-4575(99)00101-3

Lin, M. R., & Kraus, J. F. (2009). A review of risk factors and patterns of motorcycle injuries. Accident Analysis & Prevention, 41(4), 710–722. https://doi.org/10.1016/j.aap.2009.03.010

Liu, B. C., Ivers, R., Norton, R., Boufous, S., Blows, S., & Lo, S. K. (2008). Helmets for preventing injury in motorcycle riders. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2008(1), Article CD004333. https://doi.org/10.1002/14651858.CD004333.pub3

Mama, S., & Taneerananon, P. (2016). Effective motorcycle lane configuration Thailand: A case study of southern Thailand. Engineering Journal, 20(3), 113–121. https://doi.org/10.4186/ej.2016.20.3.113

Mattsson, M., & Summala, H. (2010). With power comes responsibility: Motorcycle engine power and power-to-weight ratio in relation to accident risk. Traffic Injury Prevention, 11(1), 87–95. https://doi.org/10.1080/15389580903471126

Misachi, J. (2019, August 14). Countries with the highest motorbike usage. WorldAtlas. https://www.worldatlas.com/articles/countries-that-ride-motorbikes.html

National Highway Traffic Safety Administration. (2023). Motorcycle engine capacity related accidents and injuries. https://www.jeffreysglassman.com/motorcycle-engine-cc-injury.html

Pimpa, T., Natthaprang, N., & Kanjanee, D. (2016). Epidemiological study on road traffic injury with focus on motorcycle injuries and policy recommendations. Weekly Epidemiological Surveillance Report, 47(25), 385–393.

Santos, K., Firme, B., & Dias, J. P. (2024). Analysis of motorcycle accident injury severity and performance comparison of machine learning algorithms. Transportation Research Record, 2677(13), 838–849. https://doi.org/10.1177/03611981231172507

Tanunchai, B., Koolarb, R., Chingchai, M., & Tanongsak, Y. (2016). Risk factors on behavior and impairment of motorcycle riders in an industrial area affecting the severity of traffic accident. Journal of Public Health, 46(3), 261–270.

Temrungsie, W., Raksuntron, W., Namee, N., Chayanan, S., & Witchayangkoon, B. (2015). AHP-based prioritization on road accident factors: A case study of Thailand. International Transaction Journal of Engineering, Management, & Applied Sciences & Technologies, 6, 135–144.

Watcharapong, R., & Narongsak, N. (2019). Motorcycle accidents in Thailand: Epidemiological perspective. HCU Journal of Health Science, 23(1), 146–160.

World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241565684