ความต้องการของญาติต่อบริการการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุของศูนย์เอกชนในเขตภาคกลาง ประเทศไทย

ฐานุพงศ์ ศุภเลิศวรวิชญ์; นิตยา เพ็ญศิรินภา

ผู้แต่ง

ฐานุพงศ์ ศุภเลิศวรวิชญ์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
รองศาสตราจารย์ ดร.นิตยา เพ็ญศิรินภา สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

ความต้องการ;, ญาติผู้สูงอายุ; , บริการการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุ;, ศูนย์เอกชน

บทคัดย่อ

บทนำ: ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความต้องการบริการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะบริการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุของศูนย์เอกชนซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการดูแลระยะยาวในครัวเรือน การตัดสินใจใช้บริการดังกล่าวส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับญาติผู้สูงอายุซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้ตัดสินใจหลัก
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความต้องการของญาติต่อบริการการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุของศูนย์เอกชนในเขตภาคกลาง ประเทศไทย และเพื่อเปรียบเทียบระดับความต้องการดังกล่าวจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคลของญาติและปัจจัยของผู้สูงอายุ
วิธีการศึกษา: การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างคือญาติผู้สูงอายุที่ใช้บริการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 172 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา = 0.67–1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว
ผลการศึกษา: ญาติผู้สูงอายุมีระดับความต้องการต่อบริการการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุอยู่ในระดับมาก โดยด้านบุคลากรผู้ดูแลมีระดับความต้องการสูงที่สุด รองลงมาคือด้านคุณภาพการดูแลผู้สูงอายุ ด้านการบริหารจัดการของศูนย์ และด้านราคา ตามลำดับ นอกจากนี้ อาชีพและรายได้ของญาติ รวมถึงการมีโรคประจำตัวและระดับความสามารถในการช่วยเหลือตนเองของผู้สูงอายุ ส่งผลให้ระดับความต้องการบริการแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p < 0.05
สรุปและอภิปรายผล: ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนามาตรฐานสมรรถนะผู้ดูแลและระบบบริการจัดส่งผู้ดูแลผู้สูงอายุของศูนย์เอกชน เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของครอบครัวผู้สูงอายุ และสนับสนุนการพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวที่มีคุณภาพและยั่งยืนในสังคมสูงวัย

เอกสารอ้างอิง

Department of Older Persons. (2021). Situation of the Thai elderly 2021. Ministry of Social Development and Human Security. https://www.dop.go.th

Andersen, R. M. (1995). Revisiting the behavioral model and access to medical care: Does it matter? Journal of Health and Social Behavior, 36(1), 1–10. https://doi.org/10.2307/2137284

Ayalon, L., Lev, S., Green, O., & Nevo, U. (2016). A systematic review and meta-analysis of interventions designed to prevent or stop elder maltreatment. Age and Ageing, 45(2), 216–227. https://doi.org/10.1093/ageing/afv193

Bhattacherjee, A. (2001). Understanding information systems continuance: An expectation-confirmation model. MIS Quarterly, 25(3), 351–370. https://doi.org/10.2307/3250921

Brodaty, H., & Donkin, M. (2009). Family caregivers of people with dementia. Dialogues in Clinical Neuroscience, 11(2), 217–228. https://doi.org/10.31887/DCNS.2009.11.2/hbrodaty

Chappell, N. L., & Hollander, M. J. (2011). An evidence-based policy prescription for an aging population. Healthcare Papers, 11(1), 8–18. https://doi.org/10.12927/hcpap.2011.22638

Gaugler, J. E., Kane, R. L., Kane, R. A., & Newcomer, R. (2005). Early community-based service utilization and its effects on institutionalization in dementia caregiving. The Gerontologist, 45(2), 177–185. https://doi.org/10.1093/geront/45.2.177

Genet, N., Boerma, W., Kringos, D., Bouman, A., Francke, A. L., Fagerström, C., Melchiorre, M. G., Greco, C., & Devillé, W. (2011). Home care in Europe: A systematic literature review. BMC Health Services Research, 11, Article 207. https://doi.org/10.1186/1472-6963-11-207

Katz, S., Ford, A. B., Moskowitz, R. W., Jackson, B. A., & Jaffe, M. W. (1963). Studies of illness in the aged: The index of ADL. JAMA, 185(12), 914–919. https://doi.org/10.1001/jama.1963.03060120024016

Knodel, J., Teerawichitchainan, B., Prachuabmoh, V., & Pothisiri, W. (2015). The situation of Thailand’s older population: An update based on the 2014 survey of older persons in Thailand. Population Studies Center, University of Michigan. https://www.psc.isr.umich.edu/pubs/pdf/rr15-847.pdf

Oliver, R. L. (1980). A cognitive model of the antecedents and consequences of satisfaction decisions. Journal of Marketing Research, 17(4), 460–469. https://doi.org/10.2307/3150499

Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12–40.

Pinquart, M., & Sörensen, S. (2003). Differences between caregivers and noncaregivers in psychological health and physical health. Psychology and Aging, 18(2), 250–267. https://doi.org/10.1037/0882-7974.18.2.250

Wu, B. (2010). Population aging and long-term care in Asia. In D. Dannefer & C. Phillipson (Eds.), The SAGE handbook of social gerontology (pp. 451–463). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781446200930.n33

World Health Organization. (2015). World report on ageing and health. https://www.who.int/publications/i/item/9789241565049

World Health Organization. (2017). Integrated care for older people (ICOPE): Guidelines on community-level interventions to manage declines in intrinsic capacity. https://www.who.int/publications/i/item/9789241550106

World Health Organization. (2021). Global report on ageism. https://www.who.int/publications/i/item/9789240016863

Zeithaml, V. A., Bitner, M. J., & Gremler, D. D. (2013). Services marketing: Integrating customer focus across the firm (6th ed.). McGraw-Hill Education.