ลักษณะทางระบาดวิทยาและลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสในโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต

บทคัดย่อ

บทนำ: โรคเมลิออยโดสิสจัดอยู่ในกลุ่มโรคติดต่อจากการสัมผัสที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียแกรมลบ Burkholderia pseudomallei ข้อมูลจากระบบรายงาน 506 แสดงจำนวนผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสในจังหวัดภูเก็ตระหว่างปี พ.ศ. 2558–2566 โดยเฉลี่ยปีละ 7 ราย และมีจำนวนผู้เสียชีวิตรวมทั้งสิ้น 3 ราย ทั้งนี้ ในปี พ.ศ. 2567 มีการรายงานผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสจำนวน 21 ราย และผู้เสียชีวิต 4 ราย ซึ่งเป็นจำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตสูงสุดในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม จำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตดังกล่าวอาจคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง และยังไม่มีการศึกษาลักษณะทางระบาดวิทยาและลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสในโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต

วัตถุประสงค์: เพื่ออธิบายลักษณะทางระบาดวิทยาและทางคลินิก และระบุปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต

วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาและเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางในผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสทุกรายที่ได้รับการรักษา ณ โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2558 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากระบบรายงาน 506 ข้อมูลเวชระเบียน และข้อมูลทางห้องปฏิบัติการ และมีการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกแบบพหุเพื่อระบุปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสียชีวิต

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิสที่ได้รับการรักษาที่โรงพยาบาลวชิระภูเก็ตมีแนวโน้มจำนวนคงที่ และมีความสัมพันธ์กับปริมาณน้ำฝน ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นวัยทำงานที่ประกอบอาชีพใช้แรงงานเป็นหลัก และมีโรคไม่ติดต่อเรื้อรังร่วมด้วย ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสียชีวิตของผู้ป่วย ได้แก่ การมีพยาธิสภาพในระบบไหลเวียนโลหิตหรือปอด การมีระดับไบคาร์บอเนตในเลือดต่ำ และการไม่ได้รับการควบคุมแหล่งติดเชื้อ ทั้งนี้ ผู้ป่วยประมาณหนึ่งในสามมีภาวะช็อกจากการติดเชื้อและเสียชีวิต

สรุปผลการศึกษา: โรคเมลิออยโดสิสยังคงเป็นปัญหาท้าทายที่ต้องอาศัยการส่งเสริมการป้องกัน การบูรณาการเทคโนโลยีการวินิจฉัย และการพัฒนาแนวทางการดูแลรักษาอย่างเป็นระบบร่วมกัน เพื่อลดอุบัติการณ์และอัตราป่วยตายจากโรคเมลิออยโดสิส