‘Creativity’ ศิลปะแห่งกิจกรรมบำบัด
บทคัดย่อ
ความคิดสร้างสรรค์เป็นพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการคิดนอกกรอบ แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนความคิดให้กลายเป็นสิ่งที่จับต้องได้และมีคุณค่า ไม่ว่าจะในด้านศิลปะ ดนตรี หรือการใช้ชีวิตประจำวัน โดยความคิดสร้างสรรค์ถูกนิยามว่าเป็นความสามารถในการสร้างสรรค์แนวคิดใหม่หรือผลงานใหม่ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในศาสตร์กิจกรรมบำบัด โดยนำความคิดสร้างสรรค์และกิจกรรมสร้างสรรค์มาใช้เป็นเครื่องมือในการฟื้นฟู ส่งเสริมการคิดเชิงบวก และพัฒนาทักษะที่จำเป็นในชีวิต ผ่านกระบวนการที่คำนึงถึงความต้องการเฉพาะตัวของผู้รับบริการภายใต้แนวคิด “การมีผู้รับบริการเป็นศูนย์กลาง”
องค์ประกอบสำคัญของความคิดสร้างสรรค์ประกอบด้วย 1) ความเชี่ยวชาญ 2) ทักษะการคิดสร้างสรรค์ และ 3) แรงจูงใจ ทั้งภายในและภายนอก ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยผลักดันนวัตกรรมและการแก้ปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ การส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์อย่างเหมาะสมจึงควรสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุน กิจกรรมที่ท้าทายกำลังดี ให้ตัวเลือกที่หลากหลาย และผสานความเชื่อมโยงทางวัฒนธรรม
ตัวอย่างเช่น การปรับกิจกรรมการทำ “ขนมบัวลอย” ให้เป็น “บัวลอยแฟนซี” ที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมออกแบบรูปร่างและสีสันตามความชอบ ช่วยกระตุ้นแรงจูงใจจากภายใน การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และการสื่อสารในกลุ่ม นอกจากนี้ การมอบหมายให้แต่ละคนจดจ่อกับการสร้างสรรค์ผลงานของตนเองยังส่งเสริมความมั่นใจและความภาคภูมิใจในตนเองอีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
Montuori A. The nature of creativity. In: Carayannis EG, editor. Encyclopedia of creativity, invention, innovation, and entrepreneurship. 2nd ed. Heidelberg: Springer; 2017.
Oven A, Lobe B. Creative occupational therapist: it's about the client using focus groups to explore creativity in occupational therapy. J Creat Behav. 2018;54(1):51–61. https://doi.org/10.1002/jocb.344
Oven A, Lobe B. Occupational therapists' creativity: tapping into client centeredness using a novel creativity questionnaire. Am J Occup Ther. 2019;73(4). https://doi.org/10.5014/ajot.2019.032680
Hammell KW. Self-care, productivity, and leisure, or dimensions of occupational experience? Rethinking occupational "categories". Can J Occup Ther. 2009;76(2): 107–14. https://doi.org/10.1177/000841740907600208
Sumsion T. A revised occupational therapy definition of client-centred practice. Br J Occup Ther. 2000;63(7):304–9. https://doi. org/10.1177/030802260006300702
Blanche EI. The expression of creativity through occupation. J Occup Sci. 2007; 14(1):21–9. https://doi.org/10.1080/14 427591.2007.9686580
Schaaf RC, Benevides TW, Kelly D, Maggio ZM. Occupational therapy and sensory integration for children with autism: a feasibility, safety, acceptability and fidelity study. Autism. 2012;16(3):321–7. https://doi.org/10.1177/1362361311435157
Csikszentmihalyi M. Creativity: flow and the psychology of discovery and invention. New York: Harper Collins; 1997.
Rudowicz E. Creativity and culture: a two way interaction. Scand J Educ Res. 2003; 47(3):273–90. https://doi.org/10.1080/00313830308602
Hansen BW, Erlandsson LK, Leufstadius C. A concept analysis of creative activities as intervention in occupational therapy. Scand J Occup Ther. 2021;28(1):63–77. https://doi.org/10.1080/11038128.2020.1775884
Clair VW, Bunrayong W, Vittayakorn S, Rattakorn P, Hocking C. Offerings: food traditions of older Thai women at Songkran. J Occup Sci. 2004;11(3):115–24. https://doi.org/10.1080/14427591.2004.9686539
Hammell KRW, Iwama MK. Well-being and occupational rights: an imperative for critical occupational therapy. Scand J Occup Ther. 2012;19(5):385–94. https://doi.org/10.3109/11038128.2011.611821
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ณัฐสุดา นวลสำลี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ขอรับรองว่า ต้นฉบับที่เสนอมานี้ยังไม่เคยได้รับการตีพิมพ์และไม่ได้อยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณาตีพิมพ์ลงในวารสารหรือสิ่งตีพิมพ์อื่นใด ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยอมรับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการพิจารณาต้นฉบับ ทั้งยินยอมให้กองบรรณาธิการมีสิทธิ์พิจารณาและตรวจแก้ต้นฉบับได้ตามที่เห็นสมควร พร้อมนี้ขอมอบลิขสิทธิ์ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ให้แก่วารสารราชานุกูล กรณีมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์เกี่ยวกับภาพ กราฟ ข้อความส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือ ข้อคิดเห็นที่ปรากฏในผลงาน ให้เป็นความรับผิดชอบของข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) แต่เพียงฝ่ายเดียว และหากข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ประสงค์ถอนบทความในระหว่างกระบวนการพิจารณาของทางวารสาร ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยินดีรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกิดขึ้นในกระบวนการพิจารณาบทความนั้น
