การพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดแบบบูรณาการ จังหวัดศรีสะเกษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา เพื่อพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดแบบบูรณาการ จังหวัดศรีสะเกษ ระหว่างเดือนตุลาคม 2567- มีนาคม 2568 แบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสถานการณ์ยาเสพติดและสังเคราะห์รูปแบบการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดแบบบูรณาการ จังหวัดศรีสะเกษ สุ่มตัวอย่างแบบไม่ทราบความน่าจะเป็น(Nonprobability sampling) โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) จากคณะกรรมการศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดจังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 92 คน ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การวางแผน 2) ลงมือปฏิบัติ 3) การติดตามผล 4) การสะท้อนกลับ สุ่มตัวอย่างแบบไม่ทราบความน่าจะเป็น(Nonprobability sampling) โดยการเลือก กลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง(Purposive sampling) จากผู้ป่วยยาเสพติดที่มารับบริการในโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ 22 แห่ง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา(Descriptive Statistics) และสถิติทีชนิดที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน(Dependent t-test) กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ <0.05
ผลการวิจัย พบว่า สถานการณ์ยาเสพติดมีความรุนแรงทั้งต่อทรัพย์สินและต่อผู้อื่น บุคลากร งบประมาณ และสถานบำบัดไม่เพียงพอ การติดตามไม่ต่อเนื่อง การเชื่อมโยงข้อมูลที่ไม่เป็นระบบ และบุคลากรยังขาดทักษะและองค์ความรู้เพียงพอ รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 1) ระยะก่อนบำบัด ทำงานเชิงรุกร่วมกับภาคีเครือข่าย กำหนดแนวทางการดูแลเฝ้าระวัง เพิ่มทักษะการดูแลและส่งต่อ 2) ระยะบำบัด ดำเนินงานตามแนวทาง Patient Journey (กระบวนการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เข้ารับบริการจนถึงการติดตาม) จัดตั้งมินิธัญญารักษ์ 4 แห่ง 3) ระยะติดตาม จัดตั้งศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมแบบพักคอย 9 แห่ง ผลการพัฒนารูปแบบ พบว่า ผู้เข้ารับการบำบัด 1,066 คน บำบัดครบร้อยละ 80.02 บำบัด ไม่ครบร้อยละ 19.98 หยุดเสพยาเสพติด ร้อยละ 67.53 กลับไปเสพซ้ำร้อยละ 32.47 และคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิต หลังติดตาม 3 เดือน (𝒙̅ = 80.43, SD = 3.71) สูงกว่าหลังบำบัดครบ (𝒙̅ = 61.44, SD = 1.88) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 37.40, p <0.001) ดังนั้น เพื่อให้เกิดประโยชน์เชิงนโยบาย ควรนำผลการศึกษานี้ไปประสานความร่วมมือระหว่างเครือข่ายทางสังคมอย่างเป็นรูปธรรม และยั่งยืนต่อไป
Article Details
เนื้อหาและข้อมูล (เขียนข้อกำหนด)
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์. (2567). คู่มือแนวทางการคัดกรอง การประเมินความรุนแรงการบำบัดรักษา การฟื้นฟูสมรรถภาพ
ผู้ติดยาเสพติด ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด ฉบับปรับปรุง.
https://ncmc.moph.go.th/home/upload/web_download/wpnrvtv5buow00088.pdf.
กรมการแพทย์. (2567). “มินิธัญญารักษ์” ทางเลือกการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด.
https://www.gcc.go.th/?p=118803.
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). คู่มือแนวทางการดำเนินงานบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามประมวล
กฎหมายยาเสพติด [ฉบับปรับปรุง].
บำรุง วงษ์นิ่ม, แสงเดือน ดีผิว, และสุรพล สุพวง. (2567). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชสารเสพติดโดยการมี
ส่วนร่วมและไร้รอยต่อตัวแบบลพบุรี: กรณีศึกษาอำเภอโคกสำโรง. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน,
(1), 223-233.
บูรฉัตร จันทร์แดง. (2560). บทวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหายาเสพติดในปัจจุบัน. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา
มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 4(2), 37-56.
ปรัชญาณี คำเหลือ, และพงศนาถ หาญเจริญพิพัฒน์. (2567). การพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ
ผู้ติดยาและสารเสพติดระยะกลางโดยชุมชนมีส่วนร่วมอำเภอศรีรัตนะ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ,
(3), 115-129.
ศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. (2561). แนวทางการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติด
โดยใช้ชุมชนเป็นศูนย์กลาง (Community Based Treatment and care).
สำนักงาน ปปส. (2567). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการป้องกัน ปราบปรามและแก้ไขปัญหายาเสพติด.
PublishingImages/Pages/ONCB_PLAN/Policyactionplan/นโยบายและแผนระดับชาติ%2066-70.pdf.
สถาบันงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ. (2560). แนวทางการดำเนินงานยาเสพติด. (พิมพ์ครั้งที่ 1).
บริษัท นอร์น ทู บี พับลิซซิ่ง จำกัด.
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ระบบข้อมูลการ
บำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดของประเทศ (บสต.).
อาภรณ์ ภูมี. (2567). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดที่มีอาการทางจิตแบบบูรณาการจังหวัดมหาสารคาม.
วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 8(16), 70-85.
อารยา ผ่องแผ้ว, และสุภัชเขม สมสินนกุล. (2567). การพัฒนารูปแบบบริการการแพทย์แบบบูรณาการในผู้ป่วยที่มี
ปัญหาสุขภาพจิตในภาวะวิกฤต จังหวัดระยอง. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพสำนักงานสาธารณสุข
จังหวัดนครราชสีมา, 10(1), 134-153.
Antasari, E., Marliani, S. N., Lestari, S., Sari, N., Haryanti, S., & Swandari, P. Research on on drugs
abuse: Ministry of Health Republic of Indonesia.
BNN Rehabilitation Deputi. (2022). Technical guidelines for outpatient rehabilitation for drugs
abusers: Deputy for Rehabilitation of the National Narcotics Agency
Kemmis, S., & Mc Taggart. (1988). Participatory Action Research: Communicative Action and Public
Sphere. In DENZIN, Norman K. and Lincoln, Yvona S.,Z (eds.). The SAGE Handbook of
Qualitative Research.3rd ed. London: SAGE Publications.
Office of Narcotics Control Board. (2020).
https://www.oncb.go.th/EN_ONCB/Documents/Thailand%20Narcotics%20Control% 20Annual%20Report%202020.pdf.
Paplo, K., & et al. (2025). Improving the Quality of Life During Recovery-Oriented Treatment in
Therapeutic Communities for Addiction in Brazil. International Handbooks of Quality-of Life. Pp 409-419.
Rawson, RA. (2013). Current research on the epidemiology, medical and psychiatric effects, and
treatment of methamphetamine use: Journal of food and Drug Analysis, 21(4), 77-81.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4158843/.
Shella, F. P. U., Inggriane, P. D., Nordianna, S. & Desta, R. P., (2024). Holistic Rehabilitation in Action: A
Data-Driven Analysis of the Impact on Quality of Life among Individual with Psychoactive
Substance Abuse: Journal of Holistic Nursing American Holistic Nurses Association, 42(2S), 135-143.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/08980101241237903.
UNODC. World drug report. (2021). In Research and Trend Analysis Branch.
