การพัฒนาประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาล จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้  มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การจัดการระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาล  การพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาลในจังหวัดศรีสะเกษ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) โดยใช้วงจร PAOR ประชากรในการศึกษาคือผู้ดูแลระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาล จำนวน 60 คน และระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาลที่สังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ  ทั้งหมด 22 แห่ง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม  สถิติที่ใช้เป็นสถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) ได้แก่ จำนวน ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด ต่ำสุด  และสถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics) ได้แก่ Paired samples t-test ระยะเวลาที่ศึกษาตั้งแต่เดือนมิถุนายน ถึงเดือนกันยายน 2568

ผลการศึกษา พบว่า ระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาล ส่วนใหญ่เป็นชนิดบึงประดิษฐ์ (Wetland) ร้อยละ 27.30  ผู้รับผิดชอบส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 71.70 เคยผ่านการอบรม ร้อยละ 80.00 หลังการพัฒนา พบว่า ผู้รับผิดชอบผ่านการอบรม ร้อยละ 100 คะแนนการจัดการน้ำเสียตามมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งเพิ่มจาก 8.27 เป็น 10.41 คะแนน  เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และการเปรียบเทียบการผลวิเคราะห์น้ำทิ้งก่อนและหลังพัฒนาปรับปรุง พบว่าคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 8.14 และ 9.68 ตามลำดับ เมื่อทดสอบความแตกต่างทางสถิติ พบว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากการศึกษาครั้งนี้ พบว่า ยังมีปัญหาระบบรวบรวมน้ำเสีย ควรมีการเสนอปัญหาต่อผู้บริหารในการพัฒนาปรับปรุงโครงสร้างระบบ และควรมีการเฝ้าระวังค่าของแข็งที่ละลายน้ำได้ทั้งหมด (Total Dissolved Solids) การศึกษาครั้งนี้ใช้เวลาในการศึกษาน้อย อาจทำให้ประสิทธิภาพการพัฒนาปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาลในจังหวัดศรีสะเกษ ยังไม่ครบถ้วนและครอบคลุมทุกประเด็นปัญหา ควรมีการศึกษาและพัฒนาปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาลในจังหวัดศรีสะเกษ อย่างต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป