รูปแบบการพัฒนาศักยภาพการดูแลผู้สูงอายุด้านสุขภาพโดยชมรมผู้สูงอายุ ตำบลหว้านคำ อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินมาตรฐาน และศึกษาสภาพการณ์การดำเนินงานชมรมผู้สูงอายุ สร้างและพัฒนาตามรูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยชมรมผู้สูงอายุและประเมินความพึงพอใจต่อการพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยชมรมผู้สูงอายุตำบลหว้านคำ อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ผู้มีส่วนร่วม ได้แก่ (1) คณะกรรมการบริหารชมรมผู้สูงอายุ 108 คน (2) ผู้สูงอายุตำบลหว้านคำ 286 คน
และ (3) ผู้เชี่ยวชาญในการร่างรูปแบบ 25 คน ดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ วางแผน ปฏิบัติ สังเกตการณ์
และสะท้อนผล 3 วงรอบตั้งแต่มีนาคม ถึงเดือนสิงหาคม 2568 เครื่องมือวิจัย คือ แบบประเมิน แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกการสังเกตการณ์ และแบบบันทึกผลการดำเนินงาน ใช้สถิติเชิงพรรณนาวิเคราะห์ข้อมูล เช่น ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหาแบบสรุปความ (Summative Content Analysis)

            ผลการวิจัยพบว่า ระยะที่ 1 การประเมินมาตรฐานการดำเนินงานชมรมผู้สูงอายุตำบลหว้านคำภาพรวมระดับดี (=27.33) ศักยภาพการดูแลสุขภาพสมาชิกชมรมผู้สูงอายุระดับปานกลาง (=2.90) ระยะที่ 2 ผลการร่างรูปแบบพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยชมรมผู้สูงอายุ มี 6 องค์ประกอบ คือ 1) หลักการรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์รูปแบบ 3) ระบบและกลไกของรูปแบบ 4) วิธีการดำเนินงานรูปแบบ 5) แนวทางการประเมินผลรูปแบบ 6) เงื่อนไขรูปแบบ ผลการ พัฒนารูปแบบ 3 รอบ พบว่า รอบที่ 1 พัฒนาศักยภาพคณะกรรมการชมรม เช่น ประชุมคณะกรรมการ สำรวจและรับสมัครสมาชิกชมรม ร่างและประชามติร่างข้อบังคับชมรม รอบที่ 2 พัฒนารูปแบบระบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ เช่น พัฒนานักบริบาลผู้สูงอายุประจำครอบครัว นักบริบาลชุมชน อสม.และสมาชิกชมรมผู้สูงอายุ พัฒนาศักยภาพกิจกรรมการตรวจคัดกรองสุขภาพ ทำแผนดูแลสุขภาพรายบุคคล ประเมินความสามารถปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน วางแผนการจัดกิจกรรมกาย - ใจ  รอบที่ 3 พัฒนากิจกรรมดูแลสุขภาพผู้สูงอายุต่อเนื่องและครอบคลุม พัฒนาระบบและมีกระบวนการดูแลสุขภาพครอบคลุมมิติทางสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ และจัดทำแผนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุครอบคลุมทุกคน ระยะที่ 3 ผลการประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ โดยชมรมผู้สูงอายุตำบลหว้านคำ หลังดำเนินการพัฒนา พบว่า ภาพรวมระดับความพึงพอใจระดับปานกลาง (=2.97)