ทัศนคติและความรู้ของผู้ปกครองในการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กในจังหวัดภูเก็ต
คำสำคัญ:
ระบบยึดตรึงเด็ก (CRS), , ความรู้ของผู้ปกครอง, , ทัศนคติของผู้ปกครอง, , การรับรู้ของผู้ปกครอง, , พฤติกรรมการใช้ระบบยึดตรึงเด็กบทคัดย่อ
บทนำ: อุบัติเหตุทางถนนเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตในเด็กทั้งในระดับโลกและประเทศไทย ส่วนหนึ่งเกิดจากการไม่ใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก แม้ว่าประเทศไทยจะมีกฎหมายบังคับใช้แล้ว แต่ในทางปฏิบัติยังพบข้อจำกัดด้านความรู้ การรับรู้ และทัศนคติของผู้ปกครอง โดยเฉพาะในจังหวัดภูเก็ตที่มีการจราจรหนาแน่น
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาระดับความรู้ การรับรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กของผู้ปกครองในจังหวัดภูเก็ต รวมทั้งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรกับพฤติกรรมการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กของผู้ปกครอง
วิธีการวิจัย: การวิจัยเแบบภาคตัดขวาง ศึกษาในผู้ปกครองที่มีบุตรอายุ 0–12 ปี และมีรถยนต์ส่วนตัวในจังหวัดภูเก็ต จำนวน 419 คน สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งใช้สถิติเชิงอนุมาน คือสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน วิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์และสามารถทำนาย
ผลการวิจัย: ผู้ปกครองมีความรู้ในการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 58.2) ขณะที่การรับรู้และทัศนคติอยู่ในระดับมาก (ร้อยละ 64.4 และ 59.2) และพฤติกรรมการใช้โดยรวมอยู่ในระดับมาก (ร้อยละ 46.8) การรับรู้ (r = .447, p < .001) และทัศนคติ (r = .561, p < .001) มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ความรู้ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม นอกจากนี้การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า ทัศนคติและการรับรู้สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กได้ร้อยละ 36.4
สรุป: ทัศนคติและการรับรู้ของผู้ปกครองเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อพฤติกรรมการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก จึงควรส่งเสริมการรับรู้ และทัศนคติที่ดี เพื่อเพิ่มพฤติกรรมการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กและลดการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ
เอกสารอ้างอิง
กรมการขนส่งทางบก. (2566). รายงานการวิเคราะห์ข้อมูลสถิติจำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน และอัตราผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนต่อประชากร 100,000 คน ปีงบประมาณ 2565. https://web.dlt.go.th/statistics/index.php
กรมควบคุมโรค. (2567). สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนน ประเทศไทย ปี 2567. https://www.ddc.moph.go.th/dip/journal_detail.php?deptcode=dip&publish=15876
ชลธิชา คำสอ, และ ณัฐกฤตา ศิริโสภณ. (2568). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กในรถยนต์ของผู้ปกครองนักเรียนอนุบาลในกรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 39(1), 85–98.
ป้อมฤดี กุมพันธ์ คริสตี้, และศิริเพ็ญ จันทร์นิยม. (2567). ปัญหาความไม่ชัดเจนของกฎหมายว่าด้วยการบังคับให้ใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2565. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/273504
มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2565). รายงานการศึกษาความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากอุบัติเหตุทางถนน พ.ศ. 2565. https://tdri.or.th
พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2565. (2565). ราชกิจจานุเบกษา, 139(28 ก), 5–10. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/A/028/T_0005.PDF
ศูนย์ความร่วมมือด้านข้อมูลการบาดเจ็บ. (2567). ข้อมูลอุบัติเหตุทางถนน จังหวัดภูเก็ต. https://www.thairsc.com/province/83
สิริกรานต์ สุทธิสมพร, เอมมิกา จันทภาโส, พันธุ์ทิพย์ อัตรักษ์, นัฐกานต์ ฮวดทวี, สุนันทา คลังทอง, ชนิกานต์ กาฬสิงห์, สุภรณ์รัตน์ แก้วเกลี้ยง, และร๊อยมี หมัดหม๊ะ. (2568). ความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการใช้เบาะนั่งนิรภัยในรถยนต์ของผู้ดูแลเด็กวัยก่อนเรียนในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช. Trends in Routine to Research, 1(1), Article 8. https://doi.org/10.48048/tr2r.2025.8
สิริโฉม พรหมโฉม. (2560). กฎหมายเกี่ยวกับการใช้ที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก (Car seat) เพื่อความปลอดภัยในการเดินทาง. จุลนิติ, 14(3). https://www.senate.go.th/assets/portals/93/fileups/272/files/junniti/junniti_14_3.pdf
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2566). ประกาศสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก ที่นั่งพิเศษสำหรับเด็กเพื่อป้องกันอันตราย และวิธีการป้องกันอันตรายในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุ พ.ศ. 2566. https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/140D036S0000000003200.pdf
สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (ม.ป.ป.). อุปกรณ์ส่งเสริมความปลอดภัยและป้องกันการบาดเจ็บในเด็ก. http://www.thaincd.com/document/file/download/leaflet/อุปกรณ์ความปลอดภัยในเด็ก.pdf
AlSallum, G. A., Alwassel, A. A., Alshushan, A. M., Abaalkhail, A. K., Alhasoon, M. A., & Aldamigh, A. S. (2019). Parent’s knowledge, attitude, and practice about children car seats at Unaizah city, KSA. Journal of Family Medicine and Primary Care, 8(3), 805–811. https://doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_75_19
Andijani, S. (2017). Knowledge, attitude, and practice of parents regarding children’s car safety seat. International Journal of Medicine in Developing Countries, 1(2), 46–51. https://doi.org/10.24911/IJMDC.1.2.2
Apsler, R., Formica, S. W., Rosenthal, A. F., & Robinson, K. (2003). Increases in booster seat use among children of low-income families and variation with age. Injury Prevention, 9(4), 322–325. https://doi.org/10.1136/ip.9.4.322
Armouti, I., Ezzati Amini, R., & Antoniou, C. (2022). Modelling factors that impact the use of child safety seats for nursery school travel. Traffic Safety Research, 3, Article 000018. https://doi.org/10.55329/kcgl3326
Best, J. W. (1977). Education research (3rd ed.). Prentice Hall.
Bloom, B. S. (Ed.). (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay.
Brixey, S. N., Guse, C. E., & Ngui, E. (2009). Free child passenger restraints for patients in an urban pediatric medical home: Effects on caregiver behavior. WMJ, 108(7), 352–358. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19886583/
Centers for Disease Control and Prevention. (2026). Child passenger safety. https://www.cdc.gov/child-passenger-safety/about/
Ehiri, J. E., Ejere, H. O. D., Hazen, A. E., Emusu, D., King, W. D., & Osberg, S. J. (2006). Interventions to increase children’s booster seat use: A review. American Journal of Preventive Medicine, 31(2), 185–192. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2006.03.020
Gittelman, M. A., Pomerantz, W. J., & Laurence, S. (2006). An emergency department intervention to increase booster seat use for lower socioeconomic families. Academic Emergency Medicine, 13(4), 396–400. https://doi.org/10.1197/j.aem.2005.11.002
Jeffrey, R. B., Ediriweera, D., Shannon, E., & Herbert, C. (2016). The impact of child safety restraint legislation on child injuries in police-reported motor vehicle collisions in British Columbia. Paediatrics & Child Health, 21(4), e27–e31. https://doi.org/10.1093/pch/21.4.e27
Kuroiwa, E., Ragar, R. L., Langlais, C. S., Baker, A., Linnaus, M. E., & Notrica, D. M. (2018). Car seat education: A randomized controlled trial of teaching methods. Injury, 49(7), 1272–1277. https://doi.org/10.1016/j.injury.2018.05.003
Launiala, A. (2009). How much can a KAP survey tell us about people’s knowledge, attitudes and practices? Some observations from medical anthropology research on malaria in pregnancy in Malawi. Anthropology Matters, 11(1). https://doi.org/10.22582/am.v11i1.31
Ministry of Tourism and Sports. (2024). Domestic tourism statistics (classified by region and province 2024). https://www.mots.go.th/news/category/760
Rosenstock, I. M., Strecher, V. J., & Becker, M. H. (1988). Social learning theory and the Health Belief Model. Health Education Quarterly, 15(2), 175–183. https://doi.org/10.1177/109019818801500203
World Health Organization. (2021). Global plan for the decade of action for road safety 2021–2030. https://www.who.int/publications/m/item/global-plan-for-the-decade-of-action-for-road-safety-2021-2030
World Health Organization. (2023). Global status report on road safety 2023. https://www.who.int/publications/b/68866
Zaza, S., Sleet, D. A., Thompson, R. S., Sosin, D. M., & Bolen, J. C. (2001). Reviews of evidence regarding interventions to increase use of child safety seats. American Journal of Preventive Medicine, 21(4 Suppl), 31–47. https://doi.org/10.1016/S0749-3797(01)00377-4
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุข วชิระภูเก็ต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
