การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินโรงพยาบาลคุระบุรีชัยพัฒน์ จังหวัดพังงา
คำสำคัญ:
การพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิก, , การส่งต่อผู้ป่วย, , ผู้ป่วยฉุกเฉินบทคัดย่อ
บทนํา: การส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินเป็นกระบวนการสำคัญในระบบบริการสุขภาพที่มีผลต่อความปลอดภัยและผลลัพธ์ของผู้ป่วย อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลชุมชนยังประสบปัญหาความล่าช้า ความไม่พร้อมของทรัพยากร และการสื่อสารข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนระหว่างการส่งต่อ ดังนั้น การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินที่เป็นระบบและเหมาะสมกับบริบทจึงมีความจำเป็น เพื่อยกระดับคุณภาพและความปลอดภัยของการดูแลผู้ป่วย
วัตถุประสงค์: 1) เพื่อพัฒนาและทดลองใช้แนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน โดยใช้กระบวนการ
มีส่วนร่วมและการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 2) เพื่อเปรียบเทียบผลการปฏิบัติตามมาตรฐานการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน อุบัติการณ์ด้านความปลอดภัยของผู้ป่วย และระดับความพึงพอใจของบุคลากรทางการพยาบาล, ผู้ป่วยหรือญาติ ก่อนและหลังการใช้แนวทางปฏิบัติ
วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคลากรทางการพยาบาล 22 คน และผู้ป่วยฉุกเฉิน 215 คน แบ่งเป็นกลุ่มก่อนใช้แนวทาง 105 ราย และหลังใช้แนวทาง 110 ราย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน แบบประเมินการปฏิบัติตามมาตรฐาน แบบบันทึกอุบัติการณ์ และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-square test, Paired t-test และ Independent samples t-test
ผลการศึกษา: แนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ ระยะก่อนส่งต่อ ระยะระหว่างส่งต่อ และระยะหลังส่งต่อ ภายหลังการนำแนวทางไปใช้ พบว่าการปฏิบัติตามมาตรฐานการส่งต่อเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกด้าน (p < .05) สัดส่วนผู้ป่วยที่ไม่เกิดอุบัติการณ์ระหว่างการส่งต่อเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p = .009) และอุบัติการณ์ปัญหาทางเดินหายใจลดลงจากร้อยละ 4.8 เป็นร้อยละ 0.0 (p = .021) นอกจากนี้ ความพึงพอใจของบุคลากรทางการพยาบาลและผู้รับบริการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001)
สรุปผลการศึกษา: ผลการศึกษาสะท้อนว่าแนวทางปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นสามารถเพิ่มคุณภาพการส่งต่อ
ผู้ป่วยฉุกเฉิน ลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย และเสริมความพร้อมในการดูแลผู้ป่วยระหว่างการส่งต่อในบริบทโรงพยาบาลชุมชนที่มีข้อจำกัดด้านระยะทางและการเข้าถึงบริการสุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์. (2564). รายงานประจำปี 2564. กระทรวงสาธารณสุข.
กองการแพทย์ฉุกเฉิน. (2565). คู่มือการจัดบริการการแพทย์ฉุกเฉินระดับปฐมภูมิในโรงพยาบาลชุมชน. สำนักพัฒนาระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน.
กัญญา วงศ์ไพศาล. (2562). การพัฒนาแนวทางการดูแลและส่งต่อผู้ป่วยวิกฤติในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารการพยาบาลสาธารณสุข, 33(2), 45–56.
จารุวรรณ ศรีสมบัติ. (2564). การวิเคราะห์ระบบการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินในพื้นที่ชนบทภาคใต้. วารสารการพยาบาล, 40(1), 77–89.
ชุมพล เมืองพรวน, ฐิติณัฏฐ์ อัคคะเดชอนันต์, & สมใจ ศิระกมล. (2567). การพัฒนาแนวทางการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินในโรงพยาบาลชุมชน. พุทธชินราชเวชสาร, 41(3), 240–254.
พีระพงษ์ เกษมสุข. (2563). การจัดการระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉิน: ความท้าทายในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารการจัดการทางการแพทย์, 15(3), 12–19.
ศรีสุนีย์ หิรัญกุล. (2562). การพัฒนาระบบส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารพยาบาลศาสตร์, 37(2), 12–23.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2562). แผนกลยุทธ์สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2564a). การจัดทำมาตรฐาน หลักเกณฑ์ และวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับระบบการแพทย์ฉุกเฉิน. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2564b). มาตรฐานการแพทย์ฉุกเฉิน. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์การแพทย์ฉุกเฉินของประเทศไทย ปีงบประมาณ 2565. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2567). รายงานสถานการณ์ระบบการแพทย์ฉุกเฉินประเทศไทย. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
สภาการพยาบาล. (2565). การส่งต่อผู้ป่วยวิกฤติและฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล. สภาการพยาบาล.
สุภาวดี สุทธิอาจ, & สุบรรณ อาจสมัย. (2566). การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีภาวะวิกฤติ แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน โรงพยาบาลไชยวาน อำเภอไชยวาน จังหวัดอุดรธานี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 4(3), 1–15.
Alshammari, M., Jennings, P., & Williams, B. (2023). Emergency medical services and patient safety: A systematic review. International Journal of Emergency Nursing, 68, Article 101266. https://doi.org/10.1016/j.ienj.2023.101266
Murata, M., Nakagawa, N., Kawasaki, T., Yasuo, S., Yoshida, T., Ando, K., Okamori, S., & Okada, Y. (2022). Adverse events during intrahospital transport of critically ill patients: A systematic review and meta-analysis. The American Journal of Emergency Medicine, 52, 13–19. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2021.11.021
Ong, M. E. H., Ho, A. F. W., Chong, S. L., & Element, A. (2022). Improving prehospital emergency care. The Lancet, 400(10349), 123–134.
Prieto-Molina, A., Aranda-Gallardo, M., Moya-Suárez, A. B., Rivas-Ruiz, F., Peláez-Cherino, J., & Canca-Sánchez, J. C. (2023). Patient transfers from emergency departments to other in-hospital areas: A failure mode and effects analysis. Emergencias, 35(6), 456–462.
Wang, J., & Coauthors. (2022). Adverse events during intrahospital transport: A systematic review and meta-analysis. American Journal of Emergency Medicine, 54, 145–152.
Wong, H., Lau, L., & Chan, T. (2020). Improving interhospital transfer of critically ill patients: A quality improvement study. BMJ Open Quality, 9(3), Article e000861. https://doi.org/10.1136/bmjoq-2019-000861
World Health Organization. (2019). Emergency care systems for universal health coverage. World Health Organization.
World Health Organization. (2020). Emergency care systems for universal health coverage: Framework for action. World Health Organization.
World Health Organization. (2021a). Emergency care systems for universal health coverage. World Health Organization.
World Health Organization. (2021b). Global patient safety action plan 2021–2030. World Health Organization.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุข วชิระภูเก็ต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
