การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพอากาศภายในอาคารและผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานที่อยู่ในอาคารโรงพยาบาล จังหวัดภูเก็ต

บทคัดย่อ

บทนำ: คุณภาพอากาศภายในอาคารเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพและประสิทธิภาพในการทำงาน โดยเฉพาะในอาคารโรงพยาบาลซึ่งมีผู้ปฏิบัติงานและผู้ป่วยจำนวนมาก การปนเปื้อนของสารมลพิษในอากาศ รวมถึงสภาวะความสบายเชิงความร้อน อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพ เช่น กลุ่มอาการป่วยเหตุอาคาร ดังนั้นการศึกษาคุณภาพอากาศภายในอาคารและปัจจัยที่เกี่ยวข้องจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาคุณภาพอากาศภายในอาคาร ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพอากาศภายในอาคาร และผลกระทบต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานในอาคารโรงพยาบาล จังหวัดภูเก็ต

วิธีการศึกษา: ทำการตรวจวัดพารามิเตอร์ด้านสภาวะความสบายเชิงความร้อน ได้แก่ อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ และพารามิเตอร์ด้านสารปนเปื้อนในอากาศ ได้แก่ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM10 และ PM2.5 ร่วมกับการสำรวจสภาพแวดล้อมอาคาร และเก็บข้อมูลสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานด้วยแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ปฏิบัติงานในอาคารของโรงพยาบาลในจังหวัดภูเก็ต ได้แก่ โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต โรงพยาบาลถลาง และโรงพยาบาลป่าตอง ดำเนินการศึกษาในช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านอาคารและสถานที่ทำงานกับคุณภาพอากาศภายในอาคาร โดยใช้สถิติ Chi-square test หรือ Fisher’s exact test และวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดกลุ่มอาการป่วยเหตุอาคาร โดยนำเสนอในรูปค่า Odds Ratio (OR) ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 (95% CI) และค่า p-value กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษา: พบว่าปัจจัยด้านอาคาร สภาพแวดล้อม และกิจกรรมภายในอาคาร รวมถึงระบบระบายอากาศและแหล่งกำเนิดมลพิษทั้งจากภายในและภายนอกอาคาร มีความสัมพันธ์กับคุณภาพอากาศภายในอาคารอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ผู้ปฏิบัติงานมีการรายงานกลุ่มอาการป่วยเหตุอาคาร ได้แก่ อาการระคายเคืองตา จมูก และลำคอ อาการทางระบบทางเดินหายใจ อาการทางผิวหนัง และอาการทางระบบประสาท โดยพบว่าปัจจัยด้านบุคคลและสภาพแวดล้อมการทำงานบางประการมีความสัมพันธ์กับการเกิดกลุ่มอาการป่วยเหตุอาคารอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)

สรุปผลการศึกษา: ผลการศึกษานี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงและออกแบบระบบคุณภาพอากาศภายในอาคารของโรงพยาบาลให้เป็นไปตามมาตรฐาน เพื่อส่งเสริมสุขภาพและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน