ประสิทธิภาพของการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยที่รักษาด้วยยาริสเพอริโดน ณ สถาบันราชานุกูล

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลการดำเนินงานการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อการแก้ไขปัญหาด้านการใช้ยาในผู้ป่วยที่ได้รับยาริสเพอริโดน (Risperidone) เป็นครั้งแรก ณ สถาบันราชานุกูล

วัสดุและวิธีการ การวิจัยเชิงพรรณนาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยาริสเพอริโดนเป็นครั้งแรกในสถาบันราชานุกูล ระหว่างเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 ถึงกันยายน พ.ศ. 2565 เก็บรวบรวมข้อมูลจากระบบสารสนเทศโรงพยาบาลและเวชระเบียนผู้ป่วย รวมถึงข้อมูลปัญหาจากการใช้ยา วิธีการแก้ไข และผลการแก้ไขปัญหาจากแบบบันทึกการให้คำปรึกษาด้านยา ปัญหาจากการใช้ยาถูกจัดประเภทตามแนวทาง Pharmaceutical Care Network Europe (PCNE) ประเมินความร่วมมือในการใช้ยาด้วยแบบประเมิน Brief Adherence Rating Scale (BARS) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และใช้สถิติ Paired t-test เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความร่วมมือในการใช้ยาก่อนและหลังได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรม

ผล จากผู้ป่วยทั้งหมดจำนวน 211 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 77.25 อายุเฉลี่ย 7.24 ± 7.10 ปี ได้รับการวินิจฉัยเป็นโรคออทิสติก ร้อยละ 52.13 และโรคสมาธิสั้น ร้อยละ 23.70 ขนาดยาริสเพอริโดนเริ่มต้นเฉลี่ย 0.42 ± 0.33 มิลลิกรัมต่อวัน พบปัญหาจากการใช้ยา 148 ปัญหา โดยส่วนใหญ่เป็นอาการไม่พึงประสงค์จากยา ความไม่ร่วมมือในการใช้ยา และความคลาดเคลื่อนจากการสั่งใช้ยา คิดเป็นร้อยละ 45.95, 29.73 และ 24.32 ตามลำดับ การบริบาลทางเภสัชกรรมร่วมกับการติดตามผลสามารถแก้ไขปัญหาได้ร้อยละ 81.08 สำหรับผู้ป่วยที่พบปัญหา ความไม่ร่วมมือในการใช้ยา คะแนนความร่วมมือในการใช้ยาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากค่าเฉลี่ย 44.23 ± 26.08 เป็น 97.05 ± 11.33 คะแนน หลังได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรม

สรุป การบริบาลทางเภสัชกรรมที่ครอบคลุมการให้ข้อมูลด้านยา การให้คำปรึกษา และการติดตามผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง ช่วยให้สามารถค้นหาและแก้ไขปัญหาจากการใช้ยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสนับสนุนการใช้ยาอย่างเหมาะสมในผู้ป่วยที่เริ่มรักษาด้วยยาริสเพอริโดน จึงจะทำให้เภสัชกรสามารถให้บริบาลทางเภสัชกรรมได้อย่างเป็นระบบและครอบคลุมปัญหาได้มากขึ้น