Job Satisfaction of Employed Persons with Intellectual Disabilities: A Case Study of Rajanukul Institute, Department of Mental Health

Abstract

สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต ดำเนินโครงการพัฒนาทักษะพื้นฐานการทำงานแก่  ผู้บกพร่องทางสติปัญญา เพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพผู้บกพร่องทางสติปัญญาด้านทักษะพื้นฐานการทำงาน และจัดหางานให้ผู้บกพร่องทางสติปัญญาได้ประกอบอาชีพในสังคม โดยมีนักสังคมสงเคราะห์เป็นผู้รับผิดชอบหลัก (Case Manager) ในลักษณะเป็นผู้ฝึกสอนงาน (Job Coach) และมีกระบวนการติดตามการทำงานในสถานประกอบการอย่างต่อเนื่อง จากผลการดำเนินงานการเตรียมความพร้อมผู้บกพร่องทางสติปัญญาสู่การทำงานในสถานประกอบการหรือธุรกิจครอบครัว ในปี 2564 – 2566 พบว่า ในปี 2564 มีผู้บกพร่องทางสติปัญญาได้รับการจ้างงานตามมาตรา 33 จำนวน 4 คน และมีอาชีพและมีรายได้ตามมาตรา 35 จำนวน 9 คน ปี 2565 มีผู้บกพร่องทางสติปัญญาได้รับการจ้างงานตามมาตรา 33 จำนวน 13 คน และมีอาชีพและมีรายได้ตามมาตรา 35 จำนวน 13 คน และปี 2566 มีผู้บกพร่องทางสติปัญญาได้รับการจ้างงานตามมาตรา 33 จำนวน 35 คน และมีอาชีพและรายได้ตามมาตรา 35 จำนวน 5 คน (สถาบันราชานุกูล, 2566) จากสถิติจะเห็นได้ว่าจำนวนผู้บกพร่องทางสติปัญญาได้รับการจ้างงานมีอัตราสูงขึ้น แต่การได้รับการจ้างงานไม่ได้การันตีว่าจะมีความมั่นคงและประกอบอาชีพในระยะเวลายาว เนื่องจากการทำงานต้องมีหลายปัจจัยที่สนับสนุนให้เกิดความพึงพอใจในงาน ซึ่งความพึงพอใจในการทำงานเป็นสิ่งสำคัญที่ส่งผลทำให้สามารถทำงานได้เต็มตามศักยภาพและทำงานได้ในระยะยาว โดยผลการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพส่งผลทำให้ผู้บกพร่องทางสติปัญญาสามารถทำงานได้อย่างราบรื่นและมีความสุข และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

จากการศึกษาความพึงพอใจในงานของผู้บกพร่องทางสติปัญญาในโครงการพัฒนาทักษะพื้นฐานการทำงานของผู้บกพร่องทางสติปัญญาในกลุ่มงานสังคมสงเคราะห์ สถาบันราชานุกูล ผ่านการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารวิชาการ เรื่องผลการพัฒนาผู้บกพร่องทางสติปัญญาสู่การทำงานในสถานประกอบการ กรณีศึกษา สถาบันราชานุกูล และเรื่องความพึงพอใจในงาน (Job satisfaction) ประกอบกับการการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างแบบเผชิญหน้าโดยใช้ระยะเวลาในการสัมภาษณ์ 45 นาที/ราย กับผู้บกพร่องทางสติปัญญาที่ได้รับการจ้างงานในสถานประกอบการจำนวน 4 คน และทำงานในสถานประกอบการอย่างน้อย 1 ปี โดยพบปัจจัยที่เกี่ยวข้อง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านบุคคล ด้านงาน ด้านการจัดการและด้านสภาพแวดล้อม ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจในงานของผู้บกพร่องทางสติปัญญา ล้วนเป็นแรงจูงใจในการทำงาน ซึ่งส่งผลให้สามารถทำงานได้นาน และมีโอกาสในการก้าวหน้าของอาชีพ อีกทั้งยังส่งผลทำให้คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อีกด้วย