การพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่มีอาการกำเริบซ้ำจากการใช้สารเสพติด : กรณีศึกษาเปรียบเทียบ 2 ราย
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคจิตเภทที่มีการใช้สารเสพติดร่วม เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการกำเริบซ้ำ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ปัญหาทางการพยาบาล และผลลัพธ์การดูแลผู้ป่วย โดยใช้การศึกษาเชิงกรณีศึกษาแบบเปรียบเทียบในผู้ป่วย 2 ราย ณ โรงพยาบาลศรีรัตนะ กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนย้อนหลังในปี พ.ศ. 2568 ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกและการประเมินสุขภาพ ระหว่างวันที่ 17 มีนาคม 2569 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2569 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาภายใต้กรอบ Gordon’s Functional Health Patterns
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยทั้งสองรายมีปัจจัยร่วม ได้แก่ การขาดความตระหนักต่อโรค การไม่รับประทานยาอย่างต่อเนื่อง และการใช้สารเสพติดซ้ำ ซึ่งสัมพันธ์กับการกำเริบของโรค ขณะที่ผู้ป่วยที่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวและมีการติดตามต่อเนื่อง มีอาการทางจิตและการกลับเป็นซ้ำลดลงอย่างชัดเจน
การศึกษานำไปสู่การพัฒนาแนวทาง “Sriratana Relapse Prevention Guideline” และชี้ให้เห็นว่าการพยาบาลแบบองค์รวมร่วมกับการดูแลต่อเนื่องในชุมชนและครอบครัว มีบทบาทสำคัญในการลดการกำเริบซ้ำ
Article Details
เนื้อหาและข้อมูล (เขียนข้อกำหนด)
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2563). แนวทางการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในชุมชน. กระทรวงสาธารณสุข.
กรมสุขภาพจิต. (2564). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตประเทศไทย ปีงบประมาณ 2564. กระทรวงสาธารณสุข.
จุฑามาศ ศรีสุวรรณ, และคณะ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับประทานยากับการกลับเป็นซ้ำในผู้ป่วยจิตเภท.
วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 35(2), 45–58.
ธนพร อินทร์สุข, และคณะ. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้สารเสพติดซ้ำในผู้ป่วยจิตเวช. วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา,
(1), 75–89.
นงลักษณ์ สุขสม, และคณะ. (2565). บทบาทของครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน. วารสารพยาบาลสาธารณสุข,
(1), 12–25.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).
American Psychiatric Publishing.
Dixon, L. B., Holoshitz, Y., & Nossel, I. (2016). Treatment engagement of individuals experiencing mental
illness: Review and update. World Psychiatry, 15(1), 13–20. https://doi.org/10.1002/wps.20310
Gordon, M. (1994). Nursing diagnosis: Process and application (3rd ed.). Mosby.
Higashi, K., Medic, G., Littlewood, K. J., Diez, T., Granström, O., & De Hert, M. (2013). Medication adherence in
schizophrenia: Factors influencing adherence and consequences of nonadherence. Patient
Preference and Adherence, 7, 117–130. https://doi.org/10.2147/PPA.S39386
Hunt, G. E., Large, M. M., Cleary, M., Lai, H. M. X., & Saunders, J. B. (2018). Prevalence of comorbid substance
use in schizophrenia: A systematic review and meta-analysis. Addiction, 113(4), 660–669.
https://doi.org/10.1111/add.14079
Lincoln, T. M., Lüllmann, E., & Rief, W. (2007). Correlates and long-term consequences of poor insight in
patients with schizophrenia. Schizophrenia Bulletin, 33(6), 1324–1342.
https://doi.org/10.1093/schbul/sbm002
Mueser, K. T., Noordsy, D. L., Drake, R. E., & Fox, L. (2000). Integrated treatment for dual disorders: A guide
to effective practice. Guilford Press.
Pharoah, F., Mari, J. J., Rathbone, J., & Wong, W. (2010). Family intervention for schizophrenia. Cochrane
Database of Systematic Reviews, (12), CD000088. https://doi.org/10.1002/14651858.CD000088.pub3
Townsend, M. C. (2015). Psychiatric nursing: Concepts of care (8th ed.). F. A. Davis.
World Health Organization. (2021). Guidance on community mental health services: Promoting person-
centred and rights-based approaches. https://www.who.int