การพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่มีอาการกำเริบซ้ำจากการใช้สารเสพติด : กรณีศึกษาเปรียบเทียบ 2 ราย

Main Article Content

สุพรรณี อุตส่าห์

บทคัดย่อ

โรคจิตเภทที่มีการใช้สารเสพติดร่วม เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการกำเริบซ้ำ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ปัญหาทางการพยาบาล และผลลัพธ์การดูแลผู้ป่วย โดยใช้การศึกษาเชิงกรณีศึกษาแบบเปรียบเทียบในผู้ป่วย 2 ราย ณ โรงพยาบาลศรีรัตนะ กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนย้อนหลังในปี พ.ศ. 2568 ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกและการประเมินสุขภาพ ระหว่างวันที่ 17 มีนาคม 2569 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2569 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาภายใต้กรอบ Gordon’s Functional Health Patterns


ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยทั้งสองรายมีปัจจัยร่วม ได้แก่ การขาดความตระหนักต่อโรค การไม่รับประทานยาอย่างต่อเนื่อง และการใช้สารเสพติดซ้ำ ซึ่งสัมพันธ์กับการกำเริบของโรค ขณะที่ผู้ป่วยที่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวและมีการติดตามต่อเนื่อง มีอาการทางจิตและการกลับเป็นซ้ำลดลงอย่างชัดเจน


การศึกษานำไปสู่การพัฒนาแนวทาง “Sriratana Relapse Prevention Guideline” และชี้ให้เห็นว่าการพยาบาลแบบองค์รวมร่วมกับการดูแลต่อเนื่องในชุมชนและครอบครัว มีบทบาทสำคัญในการลดการกำเริบซ้ำ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อุตส่าห์ ส. (2026). การพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่มีอาการกำเริบซ้ำจากการใช้สารเสพติด : กรณีศึกษาเปรียบเทียบ 2 ราย. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ, 5(2), p. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/SJRH/article/view/5534
ประเภทบทความ
กรณีศึกษา

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2563). แนวทางการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในชุมชน. กระทรวงสาธารณสุข.

กรมสุขภาพจิต. (2564). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตประเทศไทย ปีงบประมาณ 2564. กระทรวงสาธารณสุข.

จุฑามาศ ศรีสุวรรณ, และคณะ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับประทานยากับการกลับเป็นซ้ำในผู้ป่วยจิตเภท.

วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 35(2), 45–58.

ธนพร อินทร์สุข, และคณะ. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้สารเสพติดซ้ำในผู้ป่วยจิตเวช. วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา,

(1), 75–89.

นงลักษณ์ สุขสม, และคณะ. (2565). บทบาทของครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน. วารสารพยาบาลสาธารณสุข,

(1), 12–25.

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).

American Psychiatric Publishing.

Dixon, L. B., Holoshitz, Y., & Nossel, I. (2016). Treatment engagement of individuals experiencing mental

illness: Review and update. World Psychiatry, 15(1), 13–20. https://doi.org/10.1002/wps.20310

Gordon, M. (1994). Nursing diagnosis: Process and application (3rd ed.). Mosby.

Higashi, K., Medic, G., Littlewood, K. J., Diez, T., Granström, O., & De Hert, M. (2013). Medication adherence in

schizophrenia: Factors influencing adherence and consequences of nonadherence. Patient

Preference and Adherence, 7, 117–130. https://doi.org/10.2147/PPA.S39386

Hunt, G. E., Large, M. M., Cleary, M., Lai, H. M. X., & Saunders, J. B. (2018). Prevalence of comorbid substance

use in schizophrenia: A systematic review and meta-analysis. Addiction, 113(4), 660–669.

https://doi.org/10.1111/add.14079

Lincoln, T. M., Lüllmann, E., & Rief, W. (2007). Correlates and long-term consequences of poor insight in

patients with schizophrenia. Schizophrenia Bulletin, 33(6), 1324–1342.

https://doi.org/10.1093/schbul/sbm002

Mueser, K. T., Noordsy, D. L., Drake, R. E., & Fox, L. (2000). Integrated treatment for dual disorders: A guide

to effective practice. Guilford Press.

Pharoah, F., Mari, J. J., Rathbone, J., & Wong, W. (2010). Family intervention for schizophrenia. Cochrane

Database of Systematic Reviews, (12), CD000088. https://doi.org/10.1002/14651858.CD000088.pub3

Townsend, M. C. (2015). Psychiatric nursing: Concepts of care (8th ed.). F. A. Davis.

World Health Organization. (2021). Guidance on community mental health services: Promoting person-

centred and rights-based approaches. https://www.who.int