Family Participation Model for Diabetes Prevention Behavior Modification among At-risk Populations at Ban Kok Health Promoting Hospital, Nong Kaeo Subdistrict, Kanthararom District, Sisaket Province.
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This research employed a Sequential Explanatory Mixed Methods Design to study the situation, develop, test, and analyze relationships of a family participation model for diabetes prevention behavior modification among at-risk populations. The study comprised three phases. Phase 1 was a cross-sectional study of 142 at-risk individuals with FBS 100–125 mg/dL, revealing low knowledge (𝑥̅ = 11.81), moderate attitudes (𝑥̅ = 46.02), moderate health behaviors (𝑥̅ = 70.49), and moderate family participation (𝑥̅ = 82.75). Phase 2 was a phenomenological qualitative study involving in-depth interviews with 15 families and two focus groups with 18 participants. Four main themes were identified, leading to the development of the KOK FAMILY Model comprising KOK (Kok Community Context, Ownership of Health, Kinship Network Support) and six FAMILY steps, integrating six theoretical frameworks with S-CVI = 0.92. Phase 3 was a quasi-experimental study with 31 experimental and 31 control families over 12 weeks, showing significant improvements with large effect sizes in all variables: knowledge (difference +4.45, S.D. = 0.85, Cohen's d = 5.24, p < 0.001), attitudes (difference +13.08, S.D. = 2.84, Cohen's d = 4.61, p < 0.001), health behaviors (difference +19.85, S.D. = 3.88, Cohen's d = 5.12, p < 0.001), family participation (difference +24.51, S.D. = 4.82, Cohen's d = 5.08, p < 0.001), and reduced FBS (difference -8.37 mg/dL, S.D. = 2.90, Cohen's d = 2.88, p < 0.001). All variables demonstrated large effect sizes (Cohen's d > 0.80), indicating strong clinical significance. The experimental group outperformed the control group significantly in all key variables (p < 0.001). Family participation correlated positively with behaviors (r = 0.718, p < 0.001), with instrumental support as the strongest predictor (β = 0.468, R² = 0.724, p < 0.001).
These findings indicate that the KOK FAMILY Model demonstrates both statistical and clinical effectiveness, with potential for implementation within primary health care systems. Health Promoting Hospitals and District Public Health Offices in rural communities of Northeastern Thailand with similar sociocultural contexts may integrate this model into existing diabetes risk management services by redefining the role of Village Health Volunteers as family health supporters and utilizing communication technology as a mechanism for ongoing health monitoring, thereby contributing to sustainable community-level diabetes prevention.
Article Details
เนื้อหาและข้อมูล (เขียนข้อกำหนด)
References
กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อ พ.ศ. 2566. กระทรวงสาธารณสุข.
จิราพร เกศนิล, สุภาพร ใจการุณ, และ วิมลมาศ ประชากุล. (2566). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพเชิงรุกโดยใช้ครอบครัวเป็นศูนย์กลางในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 17(3), 89–104.
นงนุช วงศ์สวัสดิ์. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมจากครอบครัวกับพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานในชุมชนชนบท. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 46(2), 55–68.
ลัดดาวัลย์ เพชรโกมล, อรุณรัตน์ คันธา, และ ธีรนุช ห้านิรัติศัย. (2565). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับการสนับสนุนจากครอบครัวในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน. วารสารการพยาบาลชุมชน, 29(3), 134–148.
วันเพ็ญ มีนะกนิษฐ์, สุพัตรา บัวที, และ อนุชา ไทยวงศ์. (2564). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงในชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสาธารณสุขศาสตร์, 51(1), 45–58.
ศิริพร จิรวัฒน์กุล, สุภาพ อารีเอื้อ, และ นิตยา สินสุกใส. (2566). ประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามแนวคิด Transtheoretical Model ร่วมกับการสนับสนุนจากครอบครัวในกลุ่มก่อนเบาหวาน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุบลราชธานี, 6(2), 67–82.
สมพร ชินโชติ, นวลขนิษฐ์ ลิขิตลือชา, และ จินตนา สรายุทธพิทักษ์. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพที่ใช้ครอบครัวเป็นฐานต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารโรงพยาบาลชุมชน, 38(1), 23–36.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. (2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. โรงพิมพ์เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (2566). รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จังหวัดศรีสะเกษ พ.ศ. 2566. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ.
พรทิพย์ วิสุทธิพันธ์, รัตนาภรณ์ อาษา, และ กัลยา พัฒนศรี. (2564). ผลของโปรแกรมการมีส่วนร่วมของครอบครัวต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยง. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา, 16(2), 112–125.
รุ่งทิวา วัจฉละฐิติ, วาสนา รวยสูงเนิน, และ เบญจมาศ โอฬารรัตน์มณี. (2565). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพผ่านการมีส่วนร่วมของครอบครัวในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10, 20(2), 77–91.
มาลี คำสอน, ประภาพร มโนรัตน์, และ อัจฉรา สุขเจริญ. (2567). ประสิทธิผลของการใช้แอปพลิเคชัน LINE ในการติดตามพฤติกรรมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานในชุมชน. วารสารสุขภาพชุมชน, 18(1), 42–56.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. Longman.
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. Jason Aronson.
Christakis, N. A., & Fowler, J. H. (2007). The spread of obesity in a large social network over 32 years. New England Journal of Medicine, 357(4), 370–379.
Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress. Psychosomatic Medicine, 38(5), 300–314.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
House, J. S. (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.
McLeroy, K. R., Bibeau, D., Steckler, A., & Glanz, K. (1988). An ecological perspective on health promotion programs. Health Education Quarterly, 15(4), 351–377.
Minuchin, S. (1974). Families and family therapy. Harvard University Press.
Pender, N. J., Murdaugh, C. L., & Parsons, M. A. (2011). Health promotion in nursing practice (6th ed.). Pearson Education.
Prochaska, J. O., & DiClemente, C. C. (1983). Stages and processes of self-change of smoking: Toward an integrative model of change. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 51(3), 390–395.
Rosenstock, I. M. (1974). Historical origins of the health belief model. Health Education Monographs, 2(4), 328–335.
Rosland, A. M., Heisler, M., & Piette, J. D. (2012). The impact of family behaviors and communication patterns on chronic illness outcomes: A systematic review. Journal of Behavioral Medicine, 35(2), 221–239.
Walsh, F. (2006). Strengthening family resilience (2nd ed.). Guilford Press.
